Inprenting (leerproces)

Imprinting is een term die in de ethologie en psychologie wordt gebruikt om een speciale vorm van automatisch leren te beschrijven.

Het gebeurt meestal vroeg in het leven, in een kritieke periode. Daarom wordt het in de leerboeken ook wel fase-gevoelig leren genoemd. Het is leren dat gebeurt op een bepaalde leeftijd of in een bepaalde levensfase. Het dier fixeert zich op een bepaald signaal (geluid of zicht), dat 'ingeprent' zou zijn op het onderwerp. Het proces van inprenten wordt veroorzaakt door een geërfd instinct.

De bekendste vorm van bedrukking is de bedrukking van de pasgeborene (of geborene) op één of beide ouders. Het heeft als functie de jongen in de buurt van hun ouder(s) te houden tijdens de vroege leerperiode. Het is het meest opvallend bij vogels, zoals eenden en ganzen, nadat de jongen het nest hebben verlaten. Ze drukken op hun ouders en volgen ze dan rond, vaak in een lange rij, op het land en op het water.

Het werd voor het eerst gemeld bij kippen in huis, door de 19de-eeuwse amateurbioloog Douglas Spalding. Het werd herontdekt door de vroege etholoog Oskar Heinroth, en uitgebreid bestudeerd en gepopulariseerd door zijn discipel Konrad Lorenz, en door Niko Tinbergen.

Lorenz liet zien hoe broedmachinegekweekte ganzen de eerste geschikte bewegende stimulans die ze zagen binnen een 'kritieke periode' van 13-16 uur na het uitkomen, zouden inprenten. Zo zouden de ganzenkuikens bijvoorbeeld een afdruk maken op Lorenz zelf (om precies te zijn, op zijn waadschoenen). Hij is vaak te zien op foto's die worden gevolgd door een grapje van ganzen die op hem zijn ingeprent.

In de ontwikkeling van een kind wordt de term gebruikt om te verwijzen naar het proces waarbij een baby leert wie zijn moeder en vader zijn. Het proces wordt herkend als beginnend in de baarmoeder, wanneer de ongeboren baby de stem van zijn ouders begint te herkennen.

De kinderafdruk van vogels was een primaire techniek die werd gebruikt om de film Winged Migration (Le Peuple Migrateur) te maken, die beelden bevat van trekvogels in de vlucht. De vogels zijn gestempeld op handlers, die voortdurend gele jassen en toeterende hoorns droegen. De vogels werden vervolgens getraind om mee te vliegen met verschillende vliegtuigen, meestal ultralights.

Afdrukken houdt de familie bij elkaar
Afdrukken houdt de familie bij elkaar

Eendenkuikens in de rij
Eendenkuikens in de rij

Nieuw-Zeelandse Paradijs Shelduck met eendenkuikens
Nieuw-Zeelandse Paradijs Shelduck met eendenkuikens

Bedrukte ganzen en kranen die met een ultralicht vliegtuig vliegen
Bedrukte ganzen en kranen die met een ultralicht vliegtuig vliegen


AlegsaOnline.com - 2020 / 2021 - License CC3