Philip Dormer Stanhope — 4e graaf van Chesterfield, Brits staatsman (1694–1773)
Philip Dormer Stanhope (1694–1773) — invloedrijke Britse staatsman, intellectueel en diplomaat; bekend om zijn opvoedingsbrieven, Grand Tour en blijvende politieke nalatenschap.
Philip Dormer Stanhope, 4e graaf van Chesterfield PC KG (22 september 1694 - 24 maart 1773) was een Brits staatsman en intellectueel.
Stanhope werd geboren in Londen. Hij kreeg zijn opleiding in Trinity Hall, Cambridge. Daarna ging hij op Grand Tour door het continent. Hij werd heer van de slaapkamer van de Prins van Wales.
Leven en opleiding
Philip Dormer Stanhope stamde uit het adellijke geslacht Stanhope en kreeg van jongs af aan een klassieke opvoeding. Zijn studie aan Trinity Hall, Cambridge en de daaropvolgende Grand Tour door Europa waren typerend voor een jong aristocraat van zijn stand: reizen en contacten op het continent dienden zowel vorming als netwerken. Zijn positie aan het hof — onder meer als heer van de slaapkamer (lord of the bedchamber) — gaf hem toegang tot invloedrijke kringen bij de koninklijke familie.
Politieke en diplomatieke loopbaan
Als staatsman was Chesterfield actief binnen het politieke leven van het 18e-eeuwse Engeland. Hij bekleedde verschillende hof- en regeringsfuncties en werd in de Privy Council opgenomen (zoals de letters PC achter zijn naam aanduiden). Zijn stijl als politicus werd gekenmerkt door hoffelijkheid, retorisch talent en een gevoel voor diplomatieke omgangsvormen. Hij vervulde opdrachten die hem in contact brachten met zowel binnenlandse als buitenlandse machthebbers.
Brieven, stijl en intellectuele nalatenschap
Chesterfield verwierf vooral blijvende faam door zijn geschriften en correspondentie. De bekendste werken zijn de beroemde Letters to his Son — adviezen over opvoeding, sociale etiquette, taalgebruik en de kunst van het menselijk verkeer — die pas na zijn dood breed werden gepubliceerd. Deze brieven tonen zijn streven naar verfijning, wereldwijsheid en literaire smaak en hebben grote invloed gehad op opvattingen over gentlemenly conduct in de 18e en 19e eeuw.
Naast zijn eigen geschriften was Chesterfield een mecenas van kunsten en letteren: hij onderhield contacten met schrijvers en intellectuelen, liet zich kennen als een kenner van stijl en smaak, en droeg bij aan de verspreiding van een bepaalde elegante omgangsvorm in de Britse hogere kringen.
Persoonlijk leven en controverse
Chesterfield stond bekend om zijn elegante wereldwijde levenshouding, maar ook om controverses rond zijn persoonlijke gedrag en opvoeding van zijn kinderen. Zijn relatie tot een buitenechtelijke zoon en de latere publicatie van zijn brieven — deels als opvoedkundig model, deels als bewijs van wereldsheid — leidden tot kritiek en debat. Sommige tijdgenoten prezen zijn verfijning en humor, anderen verweten hem oppervlakkigheid of meer berekenende politiek.
Dood en nalatenschap
Philip Dormer Stanhope overleed op 24 maart 1773. Zijn literaire nalatenschap, in het bijzonder de verzamelde brieven en adviezen, bleef invloedrijk en wordt nog steeds bestudeerd als voorbeeld van 18e-eeuwse etiquette, opvoedingsideeën en bestuursstijl. Hij wordt herinnerd als een vertegenwoordiger van de verfijnde, goed gevormde aristocraat die zowel in politiek als in cultuur een rol speelde.
Noot: PC duidt op lidmaatschap van de Privy Council; KG verwijst naar de Orde van de Kouseband (Knight of the Garter), zoals ook in de kop van dit artikel is vermeld.
Philip Lord Chesterfield
Carrière in de overheid
In 1715 trad hij toe tot het Lagerhuis als Lord Stanhope of Shelford en lid voor St Germans. Hij vertrok naar Parijs en stuurde de regering waardevolle informatie over het Jakobietencomplot. In 1716 keerde hij terug naar Groot-Brittannië en zat hij in het Lagerhuis. Hij nam graag deel aan de debatten.
Hij nam plaats in het Hogerhuis. In 1728 werd hij naar Den Haag gestuurd als ambassadeur. Hij deed goed werk en kreeg in 1730 de Orde van de Kousenband en de positie van Lord Steward. Nadat hij de accijnswet van Walpole niet steunde, werd hij uit zijn ambt ontheven. Hij verzette zich jarenlang tegen de heersende partij in het Hogerhuis. Eerst tegen Robert Walpole en daarna tegen Koning George II van Engeland. In 1744 kwam de "Broad Bottom" partij, geleid door Chesterfield en Pitt, aan het bewind. Zij regeerden samen met de Pelhams.
Vervolgens werd hij een tweede keer als ambassadeur naar Den Haag gestuurd. Het doel van zijn missie was de Nederlanders over te halen zich aan te sluiten bij de Oostenrijkse Successieoorlog. Zijn missie was succesvol. Toen hij terugkwam in Londen, werd hij Lord-Lieutenancy van Ierland. Deze positie wilde hij al heel lang.
Hij nam zijn rol serieus. Hij stichtte scholen en industrie in Ierland. In de politiek vond hij een manier om samen te werken met zowel protestantse als rooms-katholieke partijen.
Hij nam ook nog steeds zitting in de Eerste Kamer. In 1751 hielp hij de Gregoriaanse kalender een feit te maken. Die wet van het parlement staat ook wel bekend als de wet van Chesterfield. Nadat hij langzaam doof werd, moest hij zijn werk in het parlement staken.
Hij woonde enkele jaren in het Ranger's House, Chesterfield Walk, Greenwich, Londen.
Hoe hij wordt herinnerd
In de politiek is hij vooral bekend als Lord Lieutenant van Ierland. Als schrijver is hij vooral bekend om zijn Brieven aan zijn Zoon. Die brieven waren niet echt geschreven om door het grote publiek te worden gelezen. Zijn weduwe Eugenia Stanhope publiceerde ze voor het eerst in 1774. Brieven aan zijn Godson werd gepubliceerd in 1890. Beide brieven zijn met veel stijl en kennis van zaken geschreven.
Chesterfield County, Virginia en Chesterfield County, South Carolina in de Verenigde Staten zijn naar hem vernoemd. Hij speelt ook een rol in de roman The Virginians uit 1757-1758 van William Makepeace Thackery.
Dingen die hij waarschijnlijk heeft gezegd:
"Een bekwaam man toont zijn geest door zachte woorden en resolute daden."
"Ik raad u aan voor de minuten te zorgen, want de uren zorgen voor zichzelf."
Zoek in de encyclopedie