44 v.Chr.: Jaar van het consulschap van Caesar en Antonius

Ontdek 44 v.Chr., het jaar van het consulschap van Caesar en Antonius — politieke intriges, kalenderdetails en blijvende historische impact.

Het jaar 44 voor Christus was ofwel een gewoon jaar dat begon op zondag of maandag, ofwel een schrikkeljaar dat begon op vrijdag of zaterdag van de Juliaanse kalender. Het stond toen bekend als het jaar van het consulschap van Caesar en Antonius.

Belangrijkste gebeurtenissen

• Ides van maart (15 maart) — Op deze dag werd Gaius Julius Caesar vermoord tijdens een zitting van de senaat in het Theater van Pompeius. De samenzwering werd geleid door een groep senatoren onder aanvoering van onder anderen Marcus Junius Brutus en Gaius Cassius Longinus.
• Motieven van de samenzweerders — De moord was het resultaat van een samenspel van politieke angst en persoonlijke rivaliteit: velen vreesden dat Caesar, die kort tevoren tot dictator voor het leven was benoemd, de traditionele republikeinse instellingen zou uithollen en zichzelf tot koning zou maken.
• Reactie in Rome — De moord leidde niet tot herstel van de republiek zoals de samenzweerders hadden gehoopt. In plaats daarvan veroorzaakte ze onrust en een machtsstrijd. Marcus Antonius hield een beroemd grafrede waarbij hij Caesars testament voorlas en het volk tegen de conspirators opstookte.
• Octavianus — Gaius Octavius (de latere keizer Augustus), die door Caesar in zijn testament was aangewezen als erfgenaam, keerde snel terug naar Italië om zijn rechten op erfenis en politieke macht te doen gelden. Dit markeerde het begin van zijn opkomst in de Romeinse politiek.

Nasleep en gevolgen

• De moord op Caesar versnelde de gebeurtenissen die leidden tot het einde van de Romeinse Republiek. In de jaren die volgden brak een reeks burgeroorlogen uit tussen aanhangers van de samenzweerders en van Caesar.
• De onrust resulteerde uiteindelijk in de machtsovername door een klein aantal sterke leiders: Marcus Antonius, Octavianus en later Marcus Aemilius Lepidus. Dit leidde in 43 v.Chr. tot de vorming van het Tweede Triumviraat en uiteindelijk tot de opkomst van Octavianus als eerste Romeinse keizer (Augustus).
• Veel van de belangrijkste samenzweerders, waaronder Brutus en Cassius, zouden in de vervolgende jaren sneuvelen tijdens de burgeroorlogen (onder meer bij Philippi in 42 v.Chr.).

Kalender en naamgeving

In de Romeinse traditie werden jaren vaak aangeduid naar de twee zittende consuls; daarom staat 44 v.Chr. bekend als het jaar van het consulschap van Caesar en Antonius. De exacte kalenderindeling van dat jaar is onderwerp van discussie door onregelmatigheden in de vroege toepassing van de Juliaanse kalender, vandaar de verschillende mogelijke beginweekdagen en de onzekerheid of het een schrikkeljaar was.

Belang voor de geschiedenis

Het jaar 44 v.Chr. is een keerpunt in de Romeinse geschiedenis: de moord op Caesar en de daaropvolgende politieke strijd maakten een einde aan het traditionele systeem van de Republiek en legden de weg vrij voor de keizertijd. De gebeurtenissen van dit jaar worden vaak gezien als het begin van een nieuwe fase waarin persoonlijke macht en militaire steun de doorslag gaven in de Romeinse politiek.

Zoek op letter