Gustav Leonhardt (geboren 's-Graveland, Nederland, 30 mei 1928, overleden Amsterdam, 16 januari 2012) was een beroemde Nederlandse klavecinist, organist en dirigent die bekend werd door het spelen van muziek uit historische perioden op periode-instrumenten. Aan het begin van zijn carrière was het klavecimbel nog geen populair instrument en muziek uit de Renaissance en Barok werd meestal op dezelfde manier gespeeld als muziek uit latere eeuwen. Gustav Leonhardt maakte zijn publiek bewust van hoe muziek van Johann Sebastian Bach zou hebben geklonken in Bachs tijd.
Levensloop en opleiding: Leonhardt ontwikkelde zich tot een veelzijdig musicus met een sterke interesse in historische uitvoeringspraktijk. Hij combineerde uitvoerend werk op klavecimbel en orgel met onderzoek naar oude speelwijze, aanleg voor ornamentiek en stemmingen die in vroegere eeuwen werden gebruikt. Dat onderzoek leidde ertoe dat hij repertoire van de renaissance en barok op een vernieuwende en 'authentieke' manier bracht.
Ensembles en samenwerkingen: Hij richtte zijn eigen ensemble op (bekend als het Leonhardt Consort) en werkte samen met vele musici die de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk verder hielpen ontwikkelen. Een van zijn opvallende samenwerkingen was met de Oostenrijkse dirigent Nikolaus Harnoncourt; samen realiseerden zij een omvangrijk en invloedrijk project rondom de cantates van Bach. Leonhardt trad zowel als solist als begeleider op en speelde in kerken, op podia en bij festivals in heel Europa.
Opnamen en repertoire: Leonhardt nam talloze platen en cd's op, met name van werken uit de barok en van Bach. Zijn opnamen droegen sterk bij aan de herwaardering van het klavecimbel en van uitvoeringen op historische instrumenten. Door zijn combinatie van muzikale scherpzinnigheid en historisch onderbouwde interpretatie werden deze opnamen referenties voor collega-musici en luisteraars.
Docent en inspirator: Naast zijn carrière als uitvoerder was Leonhardt een gewaardeerd docent en mentor. Hij gaf les aan jonge klavecinisten en organisten en beïnvloedde zo meerdere generaties van musici binnen de vroegmuziekwereld. Zijn aanpak — een mengeling van uitvoerend vakmanschap en studie van bronnen — zette veel leerlingen aan tot verder onderzoek en tot voortzetting van de historische praktijk.
Nalatenschap: Gustav Leonhardt wordt beschouwd als een van de sleutelfiguren van de 20e-eeuwse revival van vroege muziek. Zijn werk veranderde de manier waarop barokmuziek in de concertpraktijk en op plaat werd benaderd. Ook na zijn overlijden in 2012 blijft zijn invloed merkbaar: opnamen, publicaties en de muzikale nalatenschap inspireren nog steeds uitvoerders en luisteraars wereldwijd.
