Gabriel García Márquez: Colombiaanse schrijver en meester van magisch realisme

Gabriel García Márquez — Colombiaanse meester van magisch realisme; ontdek zijn Nobelprijswinnende romans, tijdloze verhalen en iconische werken zoals Honderd jaar eenzaamheid.

Gabriel José de la Concordia García Márquez, ook bekend als Gabo (6 maart 1927 - 17 april 2014) was een Colombiaanse romanschrijver, schrijver van korte verhalen, scenarioschrijver en journalist. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste Latijns‑Amerikaanse auteurs van de 20e eeuw en als meester van het magisch realisme.

Vroege leven en opleiding

Márquez werd geboren in een klein stadje in Colombia, Aracataca. Hij groeide grotendeels op bij zijn grootouders, die een grote invloed op zijn verbeelding hadden: de verhalen van zijn grootmoeder, waarin het fantastische en het alledaagse vaak samenvloeiden, vormden later de basis voor zijn literaire stijl. Hij studeerde aanvankelijk rechten en later journalistiek, maar zijn belangstelling en werk leidden hem al vroeg naar de journalistiek. Hij begon met schrijven toen hij achttien jaar oud was en zijn vroege werken putten veel uit zijn persoonlijke ervaringen en het Colombiaanse plattelandsleven.

Carrière als journalist en schrijver

Márquez werkte als journalist voor verschillende kranten en tijdschriften. Zijn journalistieke achtergrond is duidelijk terug te vinden in zijn aandacht voor detail, observatievermogen en maatschappijkritische insteek. In de jaren vijftig en zestig ontwikkelde hij zich naast journalist ook tot prozaïst; zijn vroege romans en korte verhalen tonen al een mengeling van realistische observatie en fantastische elementen.

Belangrijkste werken

Hij verwierf wereldwijde bekendheid door enkele romans en verhalen die tot de canon van de moderne literatuur behoren. Belangrijke werken zijn onder meer:

• La hojarasca (1955) — zijn eerste roman, vroeg voorbeeld van zijn stijl;
• Honderd jaar eenzaamheid (1967) — zijn bekendste werk, dat zijn internationale doorbraak betekende en hem wereldwijde bekendheid gaf;
• Herfst van de Patriarch (1975) — een experimentele roman over dictatuur en macht;
• Liefde in de Tijd van Cholera (1985) — een groot opgezet liefdesverhaal dat veel lof oogstte;
• Latere werken, waaronder Memoria de mis putas tristes (2004), dat vaak wordt genoemd als zijn laatste roman.

Stijl en thema's

García Márquez combineert in zijn werk het alledaagse met het fantastische: gewone gebeurtenissen worden beschreven alsof er een magische laag overheen ligt. Die stijl, bekend als magisch realisme, gebruikt fantastische elementen zonder ze te scheiden van de realiteit. Typische thema's in zijn werk zijn onder andere satire, eenzaamheid, realisme en geweld, maar ook liefde, herinnering, macht en sociale onrechtvaardigheid. Zijn verhalen zijn rijk aan kleurrijke personages en vaak sterk beïnvloed door de mondelinge verteltraditie van Latijns‑Amerika.

Erkenning en prijzen

Zijn werk kreeg internationale erkenning en hij ontving meerdere prijzen en onderscheidingen. De belangrijkste was de Nobelprijs voor de Literatuur in december 1982. De Nobelcommissie kende hem die prijs toe "voor zijn romans en korte verhalen, waarin het fantastische en het realistische worden gecombineerd in een rijk gecomponeerde wereld van verbeelding, die het leven en de conflicten van een continent weerspiegelt". Andere prijzen en erkenningen maakten hem tot een sleutelfiguur binnen het zogenaamde Latijns‑Amerikaanse literaire 'Boom'.

Persoonlijk leven, latere jaren en overlijden

Márquez was getrouwd met Mercedes Barcha; samen kregen zij twee zoons. Na jaren van reizen en werken in Colombia, Europa en Mexico vestigde het gezin zich grotendeels in Mexico-Stad, waar hij lange tijd woonde en werkte. In 2008 beperkte hij zijn publieke activiteiten vanwege gezondheidsproblemen en in 2012 werd bij hem de ziekte van Alzheimer vastgesteld. Zijn gezondheid verslechterde daarna; hij overleed op 17 april 2014 in Mexico-Stad aan een longontsteking. Hij was 87 jaar oud.

Nalatenschap

García Márquez liet een omvangrijk en blijvend literaire erfenis achter. Zijn invloed reikt verder dan de Spaanse taal: zijn romans zijn vertaald in tientallen talen en hebben talloze schrijvers en kunstenaars wereldwijd geïnspireerd. Veel van zijn werken zijn bewerkt voor theater, film en televisie, en zijn stijl en thema’s blijven onderwerp van studie en debat in literatuurwetenschap en populaire cultuur.

Het vroege leven

Márquez is geboren in Aracataca, Colombia. Zijn ouders waren Gabriel Eligio García en Luisa Santiaga Márquez. Zijn vader was apotheker. Zijn moeder verliet hem op jonge leeftijd en hij werd opgevoed door zijn grootouders en vader. Hij studeerde aan de Universiteitvan Cartagena.

Márquez in 1984

Nobelprijs

In 1982 ontving hij de Nobelprijs voor de Literatuur "voor zijn romans en korte verhalen, waarin het fantastische en het realistische worden gecombineerd in een rijk gecomponeerde wereld van verbeelding, die het leven en de conflicten van een continent weerspiegelt". Toen hij de prijs in ontvangst nam, hield Márquez een toespraak met de titel "De eenzaamheid van Latijns-Amerika".

García Márquez ondertekent een exemplaar van Honderd jaar eenzaamheid in Havana, Cuba.

Persoonlijk leven

Márquez ontmoette zijn vrouw, Mercedes Barcha, toen ze op de universiteit zaten. Ze wilden trouwen toen ze allebei klaar waren met studeren, maar Márquez werd naar Europa gestuurd. Toen hij terugkwam, trouwde Márquez in 1958 met Barcha.

Márquez had twee zonen met Barcha. Zijn eerste zoon, Rodrigo García, werd geboren in 1959, een jaar nadat Márquez en Barcha waren getrouwd. Zijn tweede zoon, Gonzalo, werd in 1962 in Mexico geboren. Rodrigo is een filmregisseur en Gonzalo is een grafisch ontwerper.

Márquez en zijn familie reisden met de bus naar Mexico. Ze vestigden zich in Mexico-Stad. Márquez had altijd al het zuiden van de Verenigde Staten willen zien, omdat dit de inspiratiebron was voor de geschriften van William Faulkner. Márquez woonde met zijn familie in Mexico-Stad.

Gezondheid

In 1999 werd bij García Márquez lymfekanker vastgesteld. Hij onderging chemotherapie en herstelde snel. Maar Márquez begon met het ontwikkelen van bijwerkingen van de ouderdom, die in mei 2008 tot zijn pensionering dreigden te leiden.

In 2012 werd Márquez ziek door de ziekte van Alzheimer. Op 3 april 2014 werd Márquez opgenomen in het ziekenhuis in Mexico. Hij had infecties in zijn longen en zijn urinewegen en leed aan uitdroging. Márquez had later een longontsteking.

Dood

Márquez stierf aan een longontsteking op 87-jarige leeftijd in Mexico-Stad. Zijn stoffelijk overschot werd de volgende dag gecremeerd.

Márquez in 2005


Márquez in 2009

Literair werk

Romans

• Bladstorm (1958)
• Niemand schrijft de Kolonel (1961)
• In het Kwaadaardige Uur (1962)
• Honderd jaar eenzaamheid (1967)

• De Herfst van de Patriarch (1975)
• Kroniek van een aangekondigde dood (1981)
• Liefde in de tijd van Cholera (1985)
• De generaal in zijn labyrint (1989)
• Of Love and Other Demons (1994)
• Herinneringen aan Mijn Melancholische Hoeren (2004)

Korte Verhaalscollecties

• Grote Mama's Begrafenis (1962)
• Onschuldige Eréndira (1972)
• Ogen van een Blauwe Hond (1974)
• Vreemde Pelgrims (1992)

Non-fictie

• Het verhaal van een schipbreukeling (1970)
• Clandestine in Chili (1986)
• Nieuws over een ontvoering (1996)
• Living to Tell the Tale (2002)

Een gedenkplaat van Márquez in Parijs

Vragen en antwoorden

V: Hoe werd Gabriel José de la Concordia García Márquez ook wel genoemd?

V: Wanneer is hij geboren en wanneer is hij gestorven?

V: Waar is hij verwekt?

V: Wat studeerde hij oorspronkelijk om te worden?

V: Waar gingen zijn boeken voornamelijk over?

V: Wanneer won Márquez de Nobelprijs voor Literatuur?

V: Wanneer schreef Márquez zijn laatste boek?

Zoek op letter