Joseph Beuys

Beuys werd geboren in Krefeld op 12 mei 1921, maar groeide op in het nabijgelegen Kleef. Zijn familie was streng katholiek. Als jong kind begon zijn belangstelling voor kunst door vaak te aquarelleren. Hij zag voor het eerst moderne kunst bij een bezoek aan het atelier van Achilles Moortgat. Op zeventienjarige leeftijd, in 1938, sloot hij zich aan bij de Hitlerjugend, zoals veel jonge Duitse mannen in die tijd. Hij studeerde vele disciplines voordat hij zijn kunstpraktijk begon, en was vooral geïnteresseerd in natuurwetenschappen en geschiedenis, waaronder alchemie, en richtte zich op geneeskunde met de bedoeling arts te worden. Tijdens zijn studie begon echter de Tweede Wereldoorlog en werd hij soldaat bij de Duitse luchtmacht. Daar was hij staartschutter (schutter achterin) in een militair vliegtuig. In 1943 stierf een van zijn goede vrienden in een concentratiekamp.

Een fascinerend aspect van de persoonlijke geschiedenis van Joseph Beuys is de reden waarom hij consequent vilt en vet gebruikte in zijn werken. Hij zou hebben gezegd: "Voor mij was vet een grote ontdekking, omdat het juist het materiaal was dat het meest chaotisch en onbepaald kon lijken. Ik kon het gebruiken met warmte of kou, ik kon het transformeren met middelen die niet de traditionele zijn voor beeldhouwkunst - met temperatuur bijvoorbeeld. Zo kon ik het karakter van dit vet veranderen van een chaotische en fluctuerende toestand in dat van een rigide vorm... Ik nam dus een extreme positie in binnen de beeldhouwkunst en een materiaal dat absoluut fundamenteel is voor het leven en niet geassocieerd wordt met kunst."

Veel mensen geloven dat dit gebruik van vilt en vet herinnerde aan een vliegtuigongeluk dat hij meemaakte toen hij in de winter van 1942-43 voor de Luftwaffe op de Krim vloog. Beuys beweerde dat hij was gered door een nomadenstam van Tartaren die, sympathiserend met de Duitsers na vervolging door de Sovjets, "mijn lichaam met vet bedekte om het te helpen warmte te regenereren, en het in vilt wikkelde als isolatiemiddel om de warmte binnen te houden". In feite was deze episode verzonnen, deels op basis van een droom, maar hij verwees consequent naar deze episode en het kan worden gezien als een privé-mythologie van hem.

Na de oorlog studeerde Beuys van 1946 tot 1951 aan de academie in Düsseldorf. Het grootste deel van de jaren vijftig was hij vooral bezig met tekenen.

In 1961 werd hij daar hoogleraar beeldhouwkunst, maar in 1972 werd hij ontslagen omdat hij zei dat zijn lessen open moesten staan voor iedereen die ze wilde volgen. Hij vond dat lessen vrij moesten zijn en werkte in zijn lessen met iedereen die wilde. Zijn studenten protesteerden toen hij werd ontslagen, zodat hij er zijn atelier mocht houden, maar hij verloor toch zijn baan.

In 1962 was Beuys lid van de "Fluxus beweging". Ze maakten samen kunst door te tekenen, beeldhouwen, muziek te maken en literatuur.

Beuys geloofde dat kunst een belangrijke rol speelt in de maatschappij. Zijn eerste problemen met de politiek kreeg hij toen hij zijn baan als professor verloor. In de jaren tachtig maakte hij deel uit van de Vredesbeweging en protesteerde hij tegen kernraketten in Duitsland. Hij was een van de eerste leden van de Groene Partij in de jaren tachtig.

Beroemde werken zijn bijvoorbeeld:

• Felt Suit (1970), een vilten pak tentoongesteld op een kleerhanger;
• het performancestuk Coyote, "I Like America and America Likes Me" (1974), droeg Beuys vilt en een herdersstaf en verbleef hij vijf dagen lang in een kamer met een coyote;
• sculpture Fat Corner, vet opgestapeld in de hoek van een ruimte, achtergelaten om te smelten en ranzig te worden gedurende vele dagen. Maar het vet werd per ongeluk vernietigd door de schoonmaakploeg.
• How To Explain Pictures to a Dead Hare (1965), liep hij rond met zijn gezicht bedekt met honing en bladgoud, terwijl hij een dode haas bij zich had waarmee hij praatte en de plaatjes voor hen uitlegde.

In 1979 bevestigde een grote overzichtstentoonstelling van Beuys' werk in het Guggenheim Museum in New York City zijn reputatie als een van de belangrijkste kunstenaars van zijn tijd. Hij stierf in 1986 in Düsseldorf.

De webstrip Cat And Girl verwijst veelvuldig naar Joseph Beuys, onder meer naar zijn kunst (referentie 1 referentie 2) en culturele verwijzingen.