Grote mondbaars (Micropterus salmoides) — Noord-Amerikaanse zoetwatervis
Grote mondbaars (Micropterus salmoides): ontdek habitat, herkenning, verspreiding en visserij van deze iconische Noord-Amerikaanse zoetwatervis.
De largemouth bass (Micropterus salmoides) is een zoetwaterspelvis uit de familie van de zonnebaarzen. Het is een type zwarte baars dat inheems is in Noord-Amerika en bekendstaat om zijn grote bek en agressieve jachtgedrag. De soort heeft veel regionale namen, waaronder bruine zeebaars, breedbekbaars, grootbekbaars, zwarte zeebaars, emmerbek, Potter's fish, Florida bass, Florida largemouth, groene zeebaars, groene forel, gilsbaars, linesides, Oswego bass, zuidelijke largemouth en noordelijke largemouth. Hoewel sommige Nederlandse of Engelse namen het woord “zeebaars” bevatten, behoort de largemouth bass tot de familie van de zonnebaarzen (Centrarchidae) en niet tot de echte zeebaarsachtigen (Serranidae). De largemouth bass is de staatsvis van Alabama (officiële zoetwatervis), Georgia, Mississippi, Florida (staatszoetwatervis), en Tennessee (officiële sportvis).
Uiterlijk en afmetingen
De largemouth bass heeft een herkenbare, brede bek die voorbij het oog reikt wanneer de bek gesloten is. Het lichaam is stevig en lateraal samengedrukt, doorgaans groenig tot olijfgroen met een lichte buik en een donkere, vaak onregelmatige laterale streep langs de flank. Volwassen exemplaren bereiken meestal lengtes van 30–50 cm; typische gewichten variëren van minder dan 0,5 kg tot enkele kilogrammen. Uitzonderlijke vangsten kunnen veel groter zijn: het wereldrecord staat vermeld op 10,12 kg (22 lb 4 oz), gevangen door George W. Perry in 1932.
Verspreiding en habitat
Inheems komt de largemouth bass voor in het oosten en zuiden van Noord-Amerika, van de Grote Meren tot Florida en westelijk tot de Mississippi-regio. Door uitzettingen en ontsnappingen is de soort wereldwijd ingevoerd in veel zoetwatersystemen voor sportvisserij. Largemouth bass gedijen in stilstaand of langzaam stromend water zoals meren, vijvers, reservoirs, brede beken en rivierarmen, en geven de voorkeur aan water met veel onderwater- en oevervegetatie, structuren zoals takken en waterplanten, en ondiepe zones waar prooien zich concentreren.
Voeding en jacht
Als actieve top-predator eet de largemouth bass voornamelijk andere vissen (zoals slimme soorten, baarsachtigen en jonge graten), maar ook kreeftachtigen (bijv. rivierkreeften), amfibieën (kikkers en larven), grote insecten en soms kleine vogels of zoogdieren die het water naderen. Jonge exemplaren voeden zich met plankton en insectenlarven, en naarmate ze groeien schakelen ze over op grotere prooien. De vissers gebruiken dit gedrag door kunstmatig aas en pluggen te gebruiken die beweging en geluid nabootsen.
Voortplanting
Het paaien vindt meestal plaats in het voorjaar wanneer de watertemperatuur stijgt tot ongeveer 15–20 °C. Mannelijke vissen graven ondiepe nesten in zand- of slibbodems, vaak in ondiep water bij structuren of vegetatie. Na het afzetten en bevruchten van de eieren bewaakt en verzorgt de mannelijke bass het nest en de vrijgekomen jongen (fry) tot zij zelfstandig kunnen zwemmen en voedsel kunnen vinden. Deze ouderlijke zorg verhoogt de overlevingskansen van de jongen aanzienlijk.
Betekenis voor sportvisserij en economie
De largemouth bass is een van de populairste sportvissen ter wereld. Bassfishing is een grote recreatieve activiteit en levert aanzienlijke economische opbrengsten op door toerisme, viswedstrijden en hengelsportindustrie (hengels, bootjes, lokazen). Competitieve toernooien, catch-and-release-praktijken en doelgerichte beheerprogramma’s zijn algemeen om populaties gezond en aantrekkelijk voor vissers te houden.
Invasiviteit en ecologische effecten
Door introducties buiten het natuurlijke verspreidingsgebied kan de largemouth bass ernstige gevolgen hebben voor lokale ecosystemen. Als opportunistische en efficiënte predator kan hij inheemse vissoorten, amfibieën en andere waterdieren sterk verminderen of verdringen. Daarom zijn in sommige gebieden maatregelen genomen om verdere introductie te voorkomen en om kwetsbare wateren te beschermen.
Beheer en bescherming
Beheermaatregelen omvatten gereguleerde visserij (maat, seizoenen, quotum), uitzetprogramma’s met verantwoordelijke sterfte- en genetische overwegingen, habitatverbetering, en monitoring van populaties. In gebieden waar de Florida-populatie en de noordelijke populatie elkaar kruisen, wordt ook gelet op genetische mengen van verschillende populaties: er worden verschillende ondersoorten of populatiegroepen beschreven, en sommige auteurs behandelen de Florida-bass als aparte soort (soms aangeduid als Micropterus floridanus), wat relevante implicaties heeft voor beheer en uitzettingen.
Conserveringsstatus en lange termijn
Algemeen wordt de largemouth bass als een robuuste soort beschouwd met een brede verspreiding en grote lokale populaties; internationaal staat de soort op de IUCN-lijst meestal als Least Concern. Lokale problemen kunnen echter ontstaan door habitatverlies, watervervuiling en ongecontroleerde introducties. Goed visbestandbeheer en behoud van waterkwaliteit zijn essentieel om zowel de soort als de inheemse fauna te beschermen.
Kernpunten
- Wetenschappelijke naam: Micropterus salmoides
- Familie: Zonnebaarzen (Centrarchidae)
- Habitat: Meren, vijvers, langzaam stromende wateren met vegetatie
- Voedsel: Andere vissen, kreeftachtigen, amfibieën, insecten
- Sportvisserij: Zeer belangrijk, wereldwijd populair
- Ecologisch risico: Invasieve effecten bij introductie buiten het natuurlijke areaal
Grote baars
Fysieke beschrijving
De largemouth is een olijfgroene vis, gekenmerkt door een reeks donkere, soms zwarte, vlekken die een gekartelde horizontale streep langs elke zijde vormen. De bovenkaak (maxilla) van een largemouth bas reikt verder dan de achterrand van het oog. In verhouding tot de leeftijd is een vrouwtjesbaars groter dan een mannetje. De largemouth is de grootste van de zwarte baarzen. De grootste bereikte een maximale geregistreerde totale lengte van 29,5 in (75 cm) en een maximaal officieus gewicht van 25 pounds 1 ounce (11,4 kg). De vis wordt gemiddeld 16 jaar oud.
Voeder
De jonge largemouth eet vooral kleine aasvisjes, kleine garnaaltjes en insecten. Als ze ongeveer een jaar oud zijn, worden ze kannibalistisch en eten ze andere largemouths van hun grootte of kleiner. Naarmate ze volwassener worden, eten ze niet langer hun eigen soortgenoten. Volwassen dieren eten kleinere vissen, zoals spiering, vetkopminnug en blauwbaars. Schaaldieren zoals rivierkreeftjes worden eerst met de staart doorgeslikt. De grote karperachtigen kunnen andere vissen tot 50% van hun eigen lengte opeten. De zonnebaarzen en schaaldieren die ze eten zijn meestal niet meer dan 35% van hun eigen lengte. Ze eten bijna alles wat ze in het water kunnen vinden - slangen, muizen, jonge watervogels, vogels en garnalen.
In grotere meren en stuwmeren zwemmen volwassen baarzen in dieper water dan jonge vissen. Ze schakelen over op een dieet dat bijna volledig bestaat uit kleinere vissen zoals elft, gele baars, ciscoes, haringhaaien en zonnebaarzen. De largemouth eet ook jongere soorten van grotere vissoorten, zoals snoek, meerval, forel, walleye, witte zeebaars en gestreepte zeebaars. De largemouth bas gebruikt zijn gehoor, zicht, trillingen en reukzin om zijn prooi aan te vallen en te grijpen. Volwassen larghards zijn over het algemeen de belangrijkste roofdieren in hun leefgebied, maar als ze nog jong zijn, worden ze door veel dieren aangevallen.
Hengelsport
De zeebaars is zeer gewild bij sportvissers en staat bekend om de opwinding van het gevecht. De vissen zullen vaak uit het water springen in hun poging om de vishaak af te werpen. Sportvissers vissen het vaakst op largemouth bass met kunstaas zoals plastic wormen (en ander plastic aas), jigs, pluggen en spinnerbaits. Een recente trend is het gebruik van grote swimbaits om op trophy bass te vissen. Levend aas, zoals nachtcrawlers, minnows, kikkers, of langoesten kunnen ook productief zijn. Veel zeebaarsvissers gebruiken catch and release, vooral de grotere exemplaren. Dit komt omdat grotere exemplaren meestal voortplantende vrouwtjes zijn die een grote bijdrage leveren aan de toekomstige sportvisbestanden. Als ze met zorg worden behandeld, reageren de zeebaarzen goed op vangst en vrijlating.
Het wereldrecord all-tackle largemouth bass werd in 1932 gevangen door George Perry in Montgomery Lake in Georgia. Hij woog 22 pond en 4 ons. In 2009 werd in Japan een largemouth gevangen door Manabu Kurita met een gewicht van 22 pond en 4,97 ounce. Volgens de regels van de International Game Fish Association (IFGA) moet een recordvis van minder dan 25 pond het vorige record met 2 ons of meer verslaan om een nieuw record te zijn. De IFGA is van oordeel dat de twee vissen het huidige wereldrecord delen. De largemouth die George Perry in 1932 ving, is echter nog steeds recordhouder van de staat Georgia.
Vragen en antwoorden
V: Wat voor soort vis is de largemouth bass?
A: De baars is een zoetwatervis uit de familie van de zonnebaarzen.
V: Is de largemouth bass een inheemse soort in Noord-Amerika?
A: Ja, de largemouth bass is een inheemse soort in Noord-Amerika.
V: Heeft de largemouth bass nog andere namen?
A: Ja, de largemouth bass staat bekend onder vele regionale namen zoals brown bass, widemouth bass, bigmouth bass, black bass en andere.
V: Is de zeebaars lid van de zeebaarsfamilie?
A: Nee, de largemouth bass is geen lid van de zeebaarsfamilie, maar van de Sunfish familie.
V: Is de largemouth bass een populaire sportvis?
A: Ja, de largemouth bass is een populaire sportvis waar veel sportvissers naar op zoek zijn.
V: Welke staten hebben de largemouth bass als hun officiële vis aangewezen?
A: Alabama (officiële zoetwatervis), Georgia, Mississippi, Florida (staats zoetwatervis) en Tennessee (officiële sportvis) hebben de largemouth bass als hun officiële vis aangewezen.
V: Hoe wordt de largemouth bass nog meer genoemd?
A: De largemouth bass heeft verschillende namen gekregen, waaronder Potter's fish, Florida bass, Florida largemouth, green bass, green trout, gilsdorf bass, linesides, en Oswego bass.
Zoek in de encyclopedie