Mosin-Nagant: Russisch bolt-actie geweer — geschiedenis en kenmerken

Mosin‑Nagant: iconisch Russisch bolt‑actiegeweer — geschiedenis, technische kenmerken, productie (37+ miljoen), inzet in WOI/WOII en modern gebruik.

De Mosin-Nagant is een reeks geweren met bolt-actie die door het Russische Rijk en later de Sovjet-Unie werden gebruikt. Het was hun belangrijkste geweer tijdens de Russo-Japanse Oorlog, de Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog. Na de Tweede Wereldoorlog werd het vervangen door het SKS-geweer. Het werd ook veel gebruikt door de bondgenoten van de USSR tijdens de Koude Oorlog, en het wordt vandaag de dag nog steeds gebruikt door sommige kleinere legers. Het is ook populair bij burgers vanwege zijn goedkope prijs. Het is het meest geproduceerde geweer met bolt-actie aller tijden. Er zijn meer dan 37 miljoen Mosin-Nagants gemaakt.

Er kunnen vijf 7.62 x 54mmR kogels in, die nog steeds worden gebruikt door Russische machinegeweren en sluipschuttersgeweren.

Het was het geweer dat gebruikt werd door Vasily Zaytsev, een Sovjet sluipschutter uit de Tweede Wereldoorlog en een van de dodelijkste sluipschutters aller tijden.

Geschiedenis en ontwikkeling

De Mosin-Nagant werd oorspronkelijk ingevoerd aan het einde van de 19e eeuw (adoptie in 1891) als standaarddienstgeweer van het Russische Keizerrijk. Het ontwerp ontstond uit een competitie waaraan meerdere ontwerpers deelnamen; de naam combineert die van de Russische wapondeskundige Sergei Mosin en het Belgische bedrijf Nagant, dat een concurrerend ontwerp had ontwikkeld. Het wapen werd in verschillende series en varianten geproduceerd en voortdurend aangepast aan operationele behoeften tijdens de twintigste eeuw.

Ontwerp en kenmerken

• Kaliber en munitie: Geschoten wordt met de 7,62×54mmR patroon (de "R" staat voor rimmed), een robuuste en krachtige kogel die ook door veel Sovjetmachinegeweren en sluipschuttersgeweren werd en wordt gebruikt.
• Magazijn: Interne vast magazijncapaciteit van vijf patronen, normaal geladen met één of twee stripper clips.
• Bolt-actie: Een eenvoudige en betrouwbare sluitsysteem; de Mosin-Nagant staat bekend om zijn duurzaamheid en het vermogen om onder zware omstandigheden te functioneren.
• Richtmiddelen: Standaard otvoren- en achtervizieren; veel sluipschuttervarianten werden uitgerust met weinig geavanceerde maar doeltreffende optische richtmiddelen (bijv. PU-ziemontage bij Zwe retrachtingen).
• Bayonet en lengte: Veel modellen hadden een vaste bajonet of de mogelijkheid er een te monteren; de lange loop gaf goede richtstabiliteit op afstand maar maakte het wapen minder wendbaar dan korte geweren.

Belangrijke varianten

• M1891 — het oorspronkelijke dienstgeweer.
• M1891/30 — de meest voorkomende en gemoderniseerde wapenvariant van voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.
• M38 en M44 karabijnen — kortere, lichtere modellen bedoeld voor troepen die een compacter wapen vereisten; de M44 had vaak een opklapbare bajonet.
• Sluipschuttervarianten — uitgerust met optiek en soms verbeterde precisiecomponenten; beroemd door gebruik door sluipschutters als Vasily Zaytsev.
• Uitvoeringen en verbeteringen door andere landen — onder meer Finland, Polen en verschillende staten die het wapen tijdens conflicten gebruikten of aanvankelijk in productie namen.

Gebruik in de praktijk en reputatie

De Mosin-Nagant verwierf een reputatie van eenvoud, betrouwbaarheid en lage productiekosten. Tijdens veldtochten liet het zich goed onderhouden en functioneerde het in barre weersomstandigheden — eigenschappen die het populair maakten bij legers en later bij civiele kopers. Na de Tweede Wereldoorlog werd het in veel gevallen geleidelijk vervangen door semi-automatische en later select-fire geweren (zoals het SKS-geweer en uiteindelijk AK-typen), maar het bleef in gebruik bij schuttersopleidingen, reservetroepen en ook als wapen voor bewapende eenheden in verschillende landen.

Gebruik door sluipschutters

Sluipschutters zoals Vasily Zaytsev behaalden met aangepaste Mosin-Nagants indrukwekkende resultaten. Zulke wapenconfiguraties waren vaak voorzien van de zogenaamde PU-kijker of andere optische vizieren en vóór WOII en tijdens de oorlog nog doeltreffend op middel- tot lange afstanden, mede dankzij de krachtige 7,62×54mmR patroon.

Huidig gebruik en civiele populariteit

Tegenwoordig is de Mosin-Nagant populair onder verzamelaars, historische re-enactors, jagers en schutters die een goedkoop, robuust bruikbaar wapen zoeken. Grote aantallen surplusgeweren werden na de Koude Oorlog op de civiele markt gebracht, wat de toegankelijkheid en populariteit verder vergrootte. Sommige kleinere legers en paramilitaire eenheden blijven het wapen nog steeds in voorraad houden, mede door de beschikbaarheid van reserveonderdelen en munitie.

Technische samenvatting

• Kaliber: 7,62×54mmR (rimmed)
• Capaciteit: 5 patronen, intern magazijn
• Actie: Bolt-actie
• Productie: Meer dan 37 miljoen stuks wereldwijd — één van de best geproduceerde bolt-actiegeweren ooit

Door zijn lange dienstgeschiedenis, eenvoudige techniek en massaproductie blijft de Mosin-Nagant een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van het infanteriegeweer en een herkenbaar symbool van 20e-eeuwse oorlogsvoering.

Vragen en antwoorden

V: Wat is de Mosin-Nagant?

V: Welke landen gebruikten de Mosin-Nagant als hun belangrijkste geweer tijdens oorlogen?

V: Welk geweer verving de Mosin-Nagant na de Tweede Wereldoorlog?

V: Werd de Mosin-Nagant veel gebruikt door de bondgenoten van de USSR tijdens de Koude Oorlog?

V: Wordt de Mosin-Nagant vandaag de dag nog steeds gebruikt door sommige kleinere legers?

V: Wat is de capaciteit van de Mosin-Nagant?

V: Wie was Vasily Zaytsev en wat was zijn connectie met de Mosin-Nagant?

Zoek op letter