Regenboogvlag: Ontstaan, betekenissen en geschiedenis van de Pridevlag

Ontdek de oorsprong, symboliek en geschiedenis van de Regenboogvlag (Pridevlag): van Gilbert Baker 1978 tot de betekenis voor de LGBT‑gemeenschap vandaag.

De Regenboogvlag is het symbool van de LGBT (lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender) gemeenschap sinds de creatie ervan in 1978. Hij wordt ook wel de 'Pride Flag' genoemd. De vlag werd in 1978 ontworpen door Gilbert Baker uit San Francisco, Californië.

Ontstaan en vroege geschiedenis

De Regenboogvlag is ontstaan als bewust symbool van trots, zichtbaarheid en solidariteit. De vlag werd in 1978 ontworpen op verzoek van activisten in San Francisco. Gilbert Baker ontwierp de eerste editie met acht kleuren. Kort na de presentatie bij Pride-parades raakte de vlag snel populair en werd ze een herkenbaar teken voor de internationale homobelangenbeweging.

• 1978: Ontwerp en eerste gebruik tijdens Pride in San Francisco.
• Late jaren 1970–1980: Door praktische redenen (zoals de beschikbaarheid van stofkleuren) werden sommige strepen samengevoegd of weggelaten; zo ontstond de nu veelgebruikte zesstrepenversie.
• 1990–heden: De vlag verspreidde zich wereldwijd en werd in veel steden en bij evenementen als symbool van inclusie en protest gebruikt.

Betekenis van de kleuren

De oorspronkelijke versie van Gilbert Baker had acht kleuren, elk met een eigen betekenis. In de meest gangbare zeskleurige versie worden de kleuren vaak als volgt geïnterpreteerd:

• Rood: Leven
• Oranje: Genezing
• Geel: Zonlicht
• Groen: Natuur
• Blauw: Harmonie/sereniteit
• Violet: Geest / spiritualiteit

De originele achtkleurenversie voegde daar nog hot pink (seks) en turquoise (kunst/magie) aan toe. Door materiaalkwesties en productievereenvoudiging werden deze strepen later vaak niet meer gebruikt, waardoor de huidige standaard zesstrepenvlag ontstond.

Varianten en modern gebruik

De Regenboogvlag kent vele varianten en aanpassingen die verschillende groepen of aanvullende boodschappen zichtbaar willen maken. Enkele bekende varianten:

• Philadelphia-vlag: Een versie met extra zwarte en bruine strepen om rassengelijkheid en inclusie van zwarten en latino's binnen de LGBTQ+-gemeenschap te benadrukken.
• Progress Pride Flag: Ontworpen door Daniel Quasar, met een chevron die de transvlagkleuren en de zwarte/bruine strepen opneemt om zowel transrechten als raciale inclusie te benadrukken.
• Originele Gilbert Baker-vlag: Heruitgaven van de achtstrepenversie die teruggrijpen op het historische ontwerp.

Naast symbolische varianten zijn er ook tal van andere vlaggen voor specifieke identiteiten binnen de gemeenschap, zoals de transgendervlag, biseksuele vlag, panseksuele vlag, aseksuele vlag, interseksevlag, enzovoort.

Culturele en politieke betekenis

De Regenboogvlag is niet alleen een feestelijk symbool tijdens Pride-parades; ze wordt ook gebruikt bij protesten, herdenkingen en politieke acties. Veel lokale overheden en bedrijven hijsen de vlag tijdens de Pride-maand (juni) om steun te tonen. Tegelijkertijd roept het gebruik van de vlag soms politieke reacties op: in sommige landen of regio's is het tonen van LGBTQ+-symbolen beperkt of zelfs verboden, wat de vlag ook tot een symbool van verzet maakt.

Controverses en discussies

Met de groeiende zichtbaarheid zijn ook discussies ontstaan over wie er wel of niet “meegerekend” wordt door de regenboogsymboliek:

• Commodificatie: Sommige critici vinden dat merken en organisaties de vlag commercieel gebruiken zonder echte steun te bieden voor LGBTQ+-rechten.
• Inclusie: Debatten over het al dan niet toevoegen van extra strepen (bijv. zwarte/bruine strepen of transkleuren) laten zien dat binnen de gemeenschap verschillende groepen aandacht vragen voor specifieke onrechtvaardigheden.
• Politieke tegenreacties: In sommige samenlevingen leidt het tonen van de vlag tot verboden, censuur of sterke maatschappelijke tegenstand.

Andere vlaggen binnen de LGBTQ+-gemeenschap

Naast de Regenboogvlag bestaan er vele andere vlaggen die specifieke identiteiten vertegenwoordigen. Enkele voorbeelden:

• Transgender Pride Flag (ontworpen door Monica Helms)
• Biseksuele vlag (ontworpen door Michael Page)
• Panseksuele, aseksuele, aromantische en interseksevlaggen

Het belang van de Regenboogvlag

De Regenboogvlag blijft een krachtig en herkenbaar symbool van hoop, trots en solidariteit voor miljoenen mensen wereldwijd. Ze herinnert aan de culturele en politieke strijd voor gelijke rechten, maar ook aan het tonen van identiteit en gemeenschap. Of het nu gaat om feestelijk gebruik tijdens Pride of als teken van protest tegen discriminatie: de vlag betekent voor veel mensen zichtbaar maken en samenkomen.

Kort samengevat: De Regenboogvlag is meer dan een kleurrijk beeld. Het is een historisch symbool, vervat in verschillende varianten, en een levend teken van de voortdurende strijd voor acceptatie en gelijke rechten voor LGBT-mensen wereldwijd.

Betekenis

In de LGBT-versie van de regenboogvlag heeft elke kleur een andere betekenis:

• Rood = Leven
• Oranje = genezing
• Geel = Zon
• Groen = natuur
• Koningsblauw = harmonie
• Violet = Geest

Vroeger had het een roze streep, die seksualiteit betekende, maar die werd verwijderd omdat de roze stof niet in massa geproduceerd kon worden.

Regenbogen zijn ook een symbool van homo-unie. Tienduizenden mensen gebruiken dagelijks het regenboogsymbool.

 
Dit was het oorspronkelijke vlagontwerp  

Zoek op letter