Taung-kind: ontdekking en betekenis van Australopithecus africanus
Taung-kind: ontdekking en betekenis van Australopithecus africanus — hoe het 1924-fossiel van Raymond Dart in Zuid-Afrika ons beeld van menselijke evolutie veranderde.
Het Taung-kind is een fossiel van een schedel. De schedel heeft ook een afdruk van de hersenen. Het is van een Australopithecus africanus. Het werd in 1924 ontdekt door een steenhouwer die voor de Northern Lime Company in Taung, Zuid-Afrika, werkte. Raymond Dart, een anatoom aan de Universiteit van Witwatersrand, bekeek het fossiel en zag het belang ervan in. Dart publiceerde zijn verslag in het tijdschrift Nature in 1925 en beschreef het als een nieuwe soort.
Het Taung-kind is een juveniel individu: de gebitselementen en de afdruk van de hersenen wijzen erop dat het om een jong dier ging van ongeveer 3 tot 4 jaar oud. De hersenafdruk (endocast) laat een relatief kleine herseninhoud zien, grofweg 400 tot 500 cc, vergelijkbaar met die van latere australopithecus‑fossielen maar veel kleiner dan bij moderne mensen. Belangrijker nog was de positie van het foramen magnum (de opening onder in de schedel waar het ruggenmerg uitkomt): die ligt meer naar voren, wat interpreteerbaar is als aanwijzing voor rechtop lopen (bipedalisme) en daarmee een belangrijke aanwijzing dat rechtop lopen al bestond bij vroegere homininen met kleine hersenen.
Ontdekking en wetenschappelijke reactie
Wanneer Dart zijn vondst publiceerde, veroorzaakte dat veel discussie. Britse antropologen geloofden in die tijd in de Piltdown Mens. Deze hoax had grote hersenen en aapachtige tanden - precies het tegenovergestelde van het Taung Kind - zodat Dart's vondst decennia lang niet op waarde werd geschat. Veel Britse wetenschappers waren aanvankelijk sceptisch omdat het plaatje dat Taung bood niet overeenkwam met de toen dominante verwachting dat 'menselijke' eigenschappen eerst in de hersenen moesten verschijnen.
Latere bevindingen en betekenis
In de jaren daarna bevestigden meerdere vondsten in Zuid-Afrika (zoals bij Sterkfontein en Makapansgat) dat Australopithecus-achtige vormen wijdverbreid waren en dat Afrika de cradle van vroegere homininen was. De ontdekking van het Taung-kind verschuift daardoor fundamenteel het begrip van menselijke evolutie: het toont aan dat bipedalisme ouder kan zijn dan significante vergroting van de hersenen. Robert Broom en anderen vonden later aanvullende, volwassen exemplaren van Australopithecus africanus die Dart's interpretatie sterker maakten en geleidelijk meer acceptatie opleverden.
Verdere interpretaties en oorzaak van overlijden
Dart stelde later ook controversiële ideeën voor, zoals de zogenaamde osteodontokeratische cultuur (het idee dat australopithecinen botten als wapens gebruikten), een hypothese die tegenwoordig grotendeels verworpen is. Recente onderzoeken naar beschadigingen aan het fossiel suggereren dat het Taung-kind mogelijk slachtoffer was van een roofvogel die het jong uit een boom heeft gepakt; bepaalde perforaties en breuken in de schedelmatchen patronen die bij roofvogelaanvallen gezien worden. Deze verklaring wordt breed geaccepteerd als plausibele doodsoorzaak, maar discussie blijft bestaan.
Waar is het fossiel en waarom blijft het belangrijk?
Het originele fossiel wordt bewaard in museale en universitaire collecties en het Taung-kind blijft een cruciaal bewijsstuk in de studie van menselijke evolutie. Het specimen illustreert kernpunten van de overgang naar rechtop lopen, de combinatie van aapachtige en mensachtige kenmerken, en de geografische oorsprong van de homininen in Afrika. Replicaties en uitgebreide studies van de endocast en tanden blijven nieuwe inzichten opleveren over ontwikkeling, gedrag en levenswijze van vroege Australopithecus-populaties.
- Leeftijd van het fossiel: enkele miljoenen jaren oud (Australopithecus africanus leefde ongeveer 3–2 miljoen jaar geleden).
- Herseninhoud: circa 400–500 cc (jong individu).
- Belangrijk kenmerk: voorwaartse positie van het foramen magnum, aanwijzing voor bipedalisme.
- Wetenschappelijke impact: versterkte het bewijs dat menselijke voorouders in Afrika ontstonden en dat lopen op twee benen vroeg in de evolutie verscheen.
Afgietsel met de drie delen van de schedel
Beschrijving
Het fossiel bestaat uit het grootste deel van de schedel, het gezicht en de onderkaak met tanden. Het heeft ook een natuurlijk endocast (afdruk) van de hersenen. Het is ongeveer 2,5 miljoen jaar oud.
Taung Child werd verondersteld ongeveer drie jaar oud te zijn geweest op het moment van zijn dood. Het was een schepsel van 105 cm (3' 6") en woog ongeveer 20-24 pond. Taung Child had een schedelinhoud van 340 cc en leefde voornamelijk in een savanne habitat. Onderzoeken van Taung Child vergeleken met dat van een gelijkwaardig 9-jarig kind suggereren dat A. africanus een groeisnelheid had tot de adolescentie die ongeveer gelijk is aan die van moderne apen zoals chimpansees en niet aan die van de moderne Homo sapiens. Latere soorten zoals Homo ergaster/Homo erectus maakten echter een groeisnelheid door die tussen die van de moderne mens en die van de mensapen in ligt. Het bewijsmateriaal is vooral gebaseerd op dat van de Turkana jongen die in 1984 werd ontdekt.
Begin 2006 werd bekend dat het Taungkind waarschijnlijk was gedood door een adelaar (of een soortgelijke grote roofvogel). Deze conclusie werd getrokken op grond van overeenkomsten in de schade aan de schedel en oogkassen van het Taungkind met de schedels van primaten waarvan bekend is dat zij door moderne adelaars zijn gedood.
De linkerkant van de endocast van het Taung-kind is bedekt met prachtige calciumcarbonaatkristallen.
Geschiedenis
Het belang ervan ligt in het feit dat dit de eerste van de fossielen was die in de jaren twintig en dertig werden gevonden en die het bewijs leverden dat de mens inderdaad een geheel eigen "natuurlijke geschiedenis" heeft - precies zoals Darwin had voorspeld.
De schedel ligt nu in bewaring bij de Universiteit van Witwatersrand.
Vragen en antwoorden
V: Wat is het Taung Kind?
A: Het Taung Kind is een fossiel van een schedel die ook een afdruk van de hersenen heeft. Het behoort toe aan een Australopithecus africanus.
V: Wie heeft het Taung Kind ontdekt?
A: Het Taung Kind werd ontdekt door een steenhouwer die voor de Northern Lime Company in Taung, Zuid-Afrika werkte.
V: Wanneer werd het Taung kind ontdekt?
A: Het Taung Kind werd in 1924 ontdekt.
V: Wie zag het belang van het Taung kind in?
A: Raymond Dart, een anatoom aan de Universiteit van Witwatersrand, herkende het belang van het Taung Kind toen hij het fossiel bekeek.
V: Hoe beschreef Dart het Taung Kind?
A: Dart beschreef het Taung Kind als een nieuwe soort toen hij zijn verslag in 1925 in het tijdschrift Nature publiceerde.
V: Wat geloofden Britse antropologen ten tijde van de ontdekking van het Taung Kind?
A: Britse antropologen geloofden in die tijd in de Piltdown Mens, een bedrog dat grote hersenen en aapachtige tanden had, precies het tegenovergestelde van het Taung Kind.
V: Werd het belang van het Taung kind meteen ingezien?
A: Nee, het belang van het Taung Kind werd niet meteen gewaardeerd door de wetenschappelijke gemeenschap, inclusief Britse antropologen die in de Piltdown Mens geloofden. Het duurde tientallen jaren voordat de vondst van Dart gewaardeerd werd.
Zoek in de encyclopedie