Aleksandr Ivanovitsj Oparin (Uglitsj, Rusland, 2 maart [O.S. 18 februari] 1894 - Moskou, 21 april 1980) was een biochemicus uit de Sovjet-Unie.

Hij was bekend om zijn ideeën over de oorsprong van het leven, en om het schrijven van een vroeg boek: The Origin of Life. Een van zijn ideeën was dat zuurstof de neiging zou hebben organische moleculen te vernietigen die essentieel zijn voor de evolutie van het vroege leven. Later werd ontdekt dat de atmosfeer van de aarde aanvankelijk bijna geen zuurstof bevatte.

Hij bestudeerde ook de biochemie van planten, en enzymreacties in plantencellen. Hij ontwikkelde de grondslagen voor de industriële biochemie in de USSR.