Monopoly is een bordspel dat wordt gespeeld door twee tot acht spelers. In het spel verplaatsen de spelers zich over de velden van het bord en kopen en verkopen ze land en gebouwen om te proberen de rijkste speler te worden. Wanneer alle andere spelers geen geld meer hebben, wint u het spel. Het doel is dus om tegenstanders failliet te laten gaan door huur te innen en slimme investeringen te doen.
Veel boeken geven advies over hoe het spel te winnen. Een vroeg boek, 1000 Ways to Win Monopoly Games werd geschreven door Jeffrey S. Lehman (die later president van de Cornell University werd) en Jay S. Walker (oprichter van priceline.com). Naast boeken zijn er talloze strategieën en analyses gepubliceerd die ingaan op welke kleursets, gebouwen en handelspraktijken het meest effectief zijn.
Speluitleg en opstelling
- Spelers: 2–8 spelers.
- Startgeld (standaardversie): elke speler begint meestal met $1500 verdeeld in biljetten volgens de editie van het spel. Controleer de regels van jouw editie voor exacte bedragen.
- Speelstukken en kaarten: schud de kans- en algemeenschapskaarten en leg de huizen en hotels bij de bank.
- Doel: bezittingen opbouwen en huur innen totdat alle tegenstanders failliet zijn.
Beurtvolgorde en basishandelingen
- Gooi de twee dobbelstenen en verplaats je speelstuk het aantal ogen vooruit.
- Volg de instructies van het veld waar je landt: je kunt een eigendom kopen, huur betalen, een kaart trekken (Kans/Algemeen), belasting betalen of naar de gevangenis gestuurd worden.
- Als je op een ongekocht eigendom landt, kun je het van de bank kopen voor de aangegeven prijs. Koop je het niet, dan wordt het geveild door de bank en kan elke speler bieden.
- Wanneer je op andermans eigendom landt, betaal je de aangegeven huur; die huur stijgt als de eigenaar huizen of hotels heeft gebouwd.
Huizen, hotels en monopolie
- Als een speler alle eigendommen van een kleur heeft, bezit hij een monopolie en mag hij huizen bouwen. Huizen moeten gelijkmatig over de velden van die kleur worden verdeeld.
- Het bouwen van drie huizen op de meeste kleursets levert doorgaans de grootste verhoging van inkomsten per investering op—dit is een veelgehoorde strategische richtlijn.
- Als je vier huizen bouwt, kun je ze later omruilen voor een hotel; hotels verhogen de huur nog verder.
- Let op de huislimiet: het spel bevat een beperkt aantal huizen en hotels. Als de bank geen huizen meer heeft, kun je tijdelijk geen huizen meer kopen totdat er huizen terug in de bank komen.
Hypotheken, faillissement en veilen
- Eigendom kan worden verpand (hypotheek) aan de bank voor de hypotheekwaarde als je geld nodig hebt. Je ontvangt minder inkomen wanneer een eigendom in hypotheek is en moet rente betalen om de hypotheek vrij te krijgen.
- Als je je schulden niet kunt voldoen, kun je eigenschappen aan andere spelers verkopen of je kunt failliet verklaren. Als failliet aan de bank, gaan je eigendommen naar de bank en worden geveild; bij failliet aan een medespeler gaan de bezittingen naar die speler volgens de regels.
- Alle verkopen en ruilen tussen spelers zijn toegestaan zolang beide partijen akkoord gaan; slimme ruilen vormen vaak het verschil tussen winnen en verliezen.
Speciale velden en regels
- Gevangenis: Je gaat naar de gevangenis als je op het betreffende veld komt, een kaart trekt of drie keer achter elkaar dubbel gooit. Je kunt eruit door een boete te betalen, een 'Verlaat de gevangenis gratis'-kaart te gebruiken of dubbel te gooien binnen drie beurten.
- Spoorwegen en nutsbedrijven: Spoorwegen leveren consistente inkomsten en zijn vaak waardevol; nutsbedrijven geven variabele huur (afhankelijk van worp) en zijn minder aantrekkelijk als investeringen dan goede kleursets.
- Belastingen: Betaal het aangegeven bedrag of volg de alternatieve instructies op het bord.
Strategische tips om vaker te winnen
- Koop vroeg en veel: In de beginfase is bezit vaak belangrijker dan winstgevendheid per vierkante meter. Meer eigendommen verhogen je kansen om huur te innen.
- Focus op kleursets met hoge ROI: Oranje- en roodtinten zijn strategisch sterk omdat veel velden kort bij 'Ga naar gevangenis' liggen, wat veel passages betekent. Bruin/paars (in sommige edities) zijn goedkoop en snel rendabel met huizen.
- Bouw snel tot 3 huizen: Drie huizen geven meestal de beste verhouding tussen investering en huurinkomsten; daarna worden extra investeringen minder efficiënt.
- Spoorwegen zijn betrouwbaar: Zij geven stabiele inkomsten en zijn vaak goede ruilmiddelen.
- Wees voorzichtig met nutsbedrijven: Ze zijn minder voorspelbaar en leveren vaak minder op dan een volledige kleurset met huizen.
- Ruil slim: Bied combinaties die voor beide partijen aantrekkelijk lijken, maar houd het langetermijnvoordeel in het oog. Probeer monopolies te vormen en de tegenstanders te blokkeren.
- Houd contant geld achter de hand: Voorkom gedwongen hypotheken of verkopen op ongunstige momenten door voldoende liquiditeit te bewaren (zeker in de late fase van het spel).
- Gebruik de gevangenis tactisch: In het late spel kan in de gevangenis blijven voordelig zijn omdat je zo minder risico loopt op dure velden terwijl je toch huur int van je bezittingen.
Varianten en huisregels
Monopoly kent veel edities en huisregels. Veel spelers gebruiken alternatieve regels (bijv. vrij parkeergeld blijft in het midden van het bord, of anders verdeelde startgelden). Lees altijd de reglementen van jouw editie voordat je begint en spreek huisregels vooraf af om misverstanden te voorkomen.
Met begrip van de regels, een consistente strategie en slimme onderhandelingen vergroot je je kansen om Monopoly te winnen. Succes en veel speelplezier!

