Er was een blijvende relatie tussen Kaukasisch Albanië en het oude Rome. In 65 v. Chr. trok de Romeinse generaal Pompeius, die net Armenië en Iberië had onderworpen en Colchis had veroverd, aan het hoofd van zijn leger Albanië binnen. Door de dorre provincie Cambysenē (Kambičan) - kort daarvoor door de Albanezen van de Armeniërs veroverd - trok hij in de richting van de Kaspische Zee.
Bij het doorwaden van de Alazan rivier kwam hij in aanvaring met de troepen van Oroezes, koning van Albanië, en versloeg hen uiteindelijk. Pompeius verzekerde zich van de controle over de Albanezen tot bijna aan de Kaspische zee alvorens terug te keren naar Anatolië.
Maar de Albanezen, beïnvloed door het Parthische Rijk, kwamen niet langzaam in opstand tegen Rome: in 36 v. Chr. zag Marcus Antonius zich genoodzaakt een van zijn luitenants te sturen om een eind te maken aan hun opstand. Zober, die toen koning van Albanië was, capituleerde en Albanië werd zo - althans in naam - een "Romeins protectoraat", waarmee een staat van vazalage begon die bijna drie eeuwen duurde.
Een koning van Albanië komt voor in de lijst van dynastieën wier ambassadeurs door Augustus werden ontvangen.
In 35 n. Chr. gingen koning Pharasmanes van Iberië en zijn broer Mithridates, met steun van Rome, de confrontatie aan met de Parthen in Armenië: de Albanezen bleken doeltreffende bondgenoten, die bijdroegen tot de nederlaag en de tijdelijke verdrijving van de Parthen.
Keizer Nero bereidde in 67 n.C. een militaire expeditie voor in de Kaukasus: hij wilde de barbaarse Alanen verslaan en voor Rome alle noordelijke kusten van de Zwarte Zee veroveren, van het huidige Georgië-Azerbeidzjan tot wat nu Roemenië-Moldavië is, maar zijn dood verhinderde dit.
Achtereenvolgens was Vespasianus vastbesloten het volledige gezag van Rome in de Kaukasus tot aan de Kaspische Zee te herstellen en te versterken.
De aanwezigheid van een detachement van het Legio XII Fulminata op enkele kilometers van de kust van die zee (69 km ten zuiden van Bakoe) wordt bevestigd door een inscriptie die tussen 83 en 96 n. Chr. in de regeerperiode van Domitianus werd opgesteld.
In 75 n. Chr. was XII Fulminata in de Kaukasus, waar keizer Vespasianus het legioen heen had gestuurd om de geallieerde koninkrijken van Iberië en Albanië te steunen.
In Azerbeidzjan is een inscriptie gevonden die luidt: IMP DOMITIANO CAESARE AVG GERMANICO LVCIVS IVLIVS MAXIMVS LEGIONIS XII FVL, Onder imperator Domitianus, Caesar, Augustus Germanicus, Lucius Julius Maximus, Legio XII Fulminata.
Sommige historici beweren dat de eigenlijke nederzetting Ramana bij Baku mogelijk werd gesticht door de Romeinse troepen van Lucius Julius Maximus van "Legio XII Fulminata" in de eerste eeuw na Christus en zijn naam ontleent aan het Latijnse Romana.
Tot de feiten die deze hypothese staven, behoren de militaire topografische kaart van de Kaukasus die in 1903 door de Russische overheid werd gepubliceerd en waarop de naam van de stad als "Romana" wordt weergegeven, verschillende Romeinse kunstvoorwerpen die in de regio Absheron werden gevonden en ook oude inwoners die naar de stad verwijzen als "Romani".
Bovendien ligt Ramana in een gebied dat perfect geschikt is voor een Romeins "castrum" om de nabijgelegen haven van Bakoe te controleren, op de commerciële zeeroute (via de Kaspische Zee) tussen de Kaukasus en de vlakten van Centraal-Azië.
Ondanks de groei van de Romeinse invloed bleef Albanië in commercieel en waarschijnlijk ook cultureel contact met Perzië, maar met Trajanus in 114 AD was de Romeinse controle over Kaukasisch Albanië bijna volledig met de hoogste sociale niveaus volledig geromaniseerd.
Ook de prinsen van de Kaukasische stammen, de Albani, de Iberi....of er nu aan onderworpen (door Trajanus)
Tijdens het bewind van de Romeinse keizer Hadrianus (117-138) werd Albanië binnengevallen door de Alanen, een Iraanse nomadische groep.
Deze invasie bevorderde een alliantie tussen Rome en de Albanezen die onder Antoninus Pius in 140 n.C. werd versterkt. De Sassaniërs bezetten het gebied rond 240 n.Chr. maar na enkele jaren herwon het Romeinse Rijk de controle over Kaukasisch Albanië.
In 297 n.C. werd in het verdrag van Nisibis bepaald dat het Romeinse protectoraat over Kaukasisch Iberië en Kaukasisch Albanië opnieuw zou worden ingesteld. Vijftig jaar later verloor Rome echter het gebied dat sindsdien meer dan twee eeuwen lang een integrerend deel van het Sassanische Rijk bleef.
Aan het einde van de zesde eeuw werd het grondgebied van Albanië opnieuw het toneel van oorlogen tussen Sassanisch Perzië en het Byzantijnse/Oost-Romeinse Rijk. Tijdens de derde Perzisch-Turkse oorlog vielen de Khazaren (Gokturken) Albanië binnen, en hun leider Ziebel riep zichzelf in 627 AD uit tot Heer van Albanië onder de heerschappij van de Romeinen Heraclius, en hief een belasting op kooplieden en de vissers van de rivieren Kura en Araxes, die "in overeenstemming was met het landoverzicht van het koninkrijk van Perzië". De Albanese koningen behielden hun heerschappij door de regionale machten eer te betonen.
Kaukasisch Albanië werd later veroverd door de Arabieren in 643 AD, tijdens de Islamitische verovering van Perzië.
