De Xbox 360 is de tweede videospelletjesconsole die door Microsoft is uitgebracht, opvolger van de oorspronkelijke Xbox uit 2001. Microsoft maakte de console publiekelijk bekend tijdens een uitzending op MTV op 12 mei 2005. De commerciële uitrol volgde later dat jaar: de belangrijkste lanceringsdata waren november–december 2005 (onder andere 22 november 2005 in Noord‑Amerika, 2 december 2005 in Europa en 10 december 2005 in Japan). De console concurreert in de zevende generatie met de Nintendo Wii en de Sony PlayStation 3. De opvolger, de Xbox One, werd aangekondigd op 21 mei 2013 en kwam later dat jaar uit.

Ontwerp en hardware

De Xbox 360 werd ontworpen met als doel betere grafische prestaties en onlinefunctionaliteit dan zijn voorganger. Belangrijke hardwarekenmerken zijn onder meer:

  • Processor: een IBM PowerPC-gebaseerde multi‑core CPU (Xenon).
  • Grafische processor: door ATI ontwikkelde GPU (Xenos) met moderne shader‑mogelijkheden voor die tijd.
  • Werkgeheugen: 512 MB GDDR3 gedeeld geheugen.
  • Opslag: verwijderbare harddisks in verschillende capaciteiten bij latere modellen; bij basisvarianten werd flash‑geheugen gebruikt of geen vaste HDD.
  • Media: games werden geleverd op dvd (soms dubbele laag), en veel modellen ondersteunden HD‑video tot 720p/1080p; latere revisies kregen HDMI‑uitgang.
  • Draadloze controllers en headset‑ondersteuning voor online multiplayer via Xbox Live.

Modellen en revisies

In de loop der jaren bracht Microsoft meerdere varianten en interne revisies uit:

  • Vroege modellen: Core (later Arcade), Premium/Pro en Elite, met variërende bundels en harde schijven.
  • Revisies: hardwareaanpassingen zoals de Falcon en Jasper revisies richtten zich op lagere stroomverbruik en minder warmteontwikkeling.
  • Xbox 360 S (ook wel 'Slim') uit 2010: compacter ontwerp, stillere ventilatie, geïntegreerde Wi‑Fi en meerdere HDD‑opties.
  • Xbox 360 E (2013): vernieuwde behuizing in lijn met het ontwerp van de Xbox One, enkele poorten aangepast.

Xbox Live, Kinect en diensten

Een van de grootste vernieuwingen was de uitbouw van het onlineplatform Xbox Live. Kenmerken:

  • Multiplayer via internet met zowel gratis als betalende (Gold) abonnementen.
  • Xbox Marketplace voor digitale game‑downloads, add‑ons, films en muziek.
  • Het achievements‑systeem, dat voortaan bij games doelen en beloningen bood en sociale competitie stimuleerde.
  • Kinect (lancering 2010): een bewegingssensor en microfoonarray waarmee spelers beweging en spraak konden gebruiken zonder controller; populair bij casual games en party‑titels.

Belangrijke spellen en exclusives

De Xbox 360 bouwde een sterke bibliotheek uit, met zowel first‑party als third‑party titels. Enkele van de bekendste (exclusieve of voornamelijk geassocieerde) games:

  • Halo 3 — grote Xbox‑exclusive en een van de verkoopsuccessen van de console.
  • Gears of War — populaire third‑person shooter die een franchise werd.
  • Forza Motorsport — realistische racesimulatie, concurrent van andere race‑series.
  • Fable II, Alan Wake (tijdelijk console‑gericht) en diverse andere titels die de console‑identiteit versterkten.

Problemen en garantie

De Xbox 360 had ook te kampen met serieuze kwaliteitsproblemen in de vroege jaren, vooral het beruchte «red ring of death» (RRoD), waarbij de console niet meer opstartte en drie rode lampjes rond de aan/uit‑knop aangaven dat service nodig was. Microsoft erkende het probleem en bood later uitgebreide garanties en reparatieprogramma's aan. Latere hardware‑revisies en verbeterde koeling verminderden de uitval sterk.

Erfenis, verkoop en beschikbaarheid

De Xbox 360 geldt als een van de meest invloedrijke consoles van zijn generatie: hij professionaliseerde online multiplayer en digitale distributie op consoles en introduceerde systemen (zoals achievements) die later algemeen werden. Wereldwijd zijn er tientallen miljoenen units verkocht; het succes droeg bij aan de sterke positie van Microsoft in de gamesmarkt. Microsoft kondigde aan de productie van de Xbox 360 geleidelijk te hebben afgebouwd; na 2016 werd de productie officieel stopgezet, maar de console blijft nog lange tijd populair op de tweedehandsmarkt en wordt gezien als een belangrijke stap in de ontwikkeling van moderne consoles.

Hoewel de Xbox One op 22 november 2013 werd uitgebracht en de focus van Microsoft daarna naar nieuwere platforms verschoof, blijft de Xbox 360 in de geschiedenis van videogames een belangrijke rol spelen — zowel vanwege zijn spelbibliotheek als vanwege de invloed op online diensten en gebruikservaring.