360 (CCCLX) was een schrikkeljaar dat begon op zaterdag (link toont de volledige kalender) van de Juliaanse kalender. Het stond toen bekend als het Jaar van het Consulschap van Constantius en Iulianus (of, minder vaak, jaar 1113 Ab urbe condita). Het getal 360 voor dit jaar is gebruikt sinds de vroege Middeleeuwen, toen de Anno Domini kalenderrekening in Europa de belangrijkste methode werd om jaren te benoemen.

Algemene kalenderinformatie

In de Juliaanse kalender was 360 een schrikkeljaar: het telde 366 dagen omdat er elke vier jaar een extra dag in februari werd toegevoegd. Volgens reconstructies viel 1 januari van dat jaar op een zaterdag. De aanduiding van jaren naar consulschappen was in de Romeinse wereld lange tijd gebruikelijk: officiële documenten en inscripties noemden vaak de namen van de zittende consuls in plaats van een numeriek jaartal.

Het consulschap en de politieke situatie in het Romeinse Rijk

Het jaar 360 wordt door historici vooral herinnerd vanwege de gespannen relatie tussen Constantius (meestal Constantius II genoemd) en Iulianus (Julianus). Beide mannen staan vermeld als consuls van dat jaar, wat de officiële naamgeving van het jaar bepaalde. Enkele kernpunten:

  • Iulianus was sinds 355 door Constantius benoemd tot Caesar en bestuurlijk actief in Gallië. In juni 360 werd hij door zijn leger in Lutetia (het huidige Parijs) door de troepen uitgeroepen tot Augustus; bronnen geven vaak de datum 26 juni 360 aan voor deze kavalerieproclamatie. Deze gebeurtenis leidde tot openlijke breuk tussen de twee keizers.
  • Constantius II, die sinds 337 een van de erfgenamen van Constantijn de Grote was en de facto hoofd van het oostelijke deel van het rijk beheerste, accepteerde de titel vooralsnog niet. De situatie resulteerde in politieke en militaire spanning, die pas zou oplossen na de dood van Constantius in 361, waarna Iulianus korte tijd alleenheerser werd.
  • Het gelijkertijd voeren van dezelfde namen op de consul-lijsten illustreert de complexe machtsverhoudingen in het laat-Romeinse rijk, waarbij ambtstitels, militaire steun en legitimiteit elkaar beïnvloedden.

Context en betekenis

Het jaar 360 valt in een periode van frequente interne spanningen en grensconflicten voor het Romeinse Rijk. De benoeming van Iulianus door zijn troepen en het feit dat hij als co-consul vermeld stond naast Constantius toont hoe legerlijke steun in deze eeuw vaak doorslaggevend was voor politieke macht. De naamgeving van jaren naar consulschappen weerspiegelt de blijvende invloed van Romeinse instituties, ook in een tijd van toenemende verdeeldheid binnen het rijk.

Calendaire en historiografische opmerkingen

De aanduiding "jaar 360" volgens de Anno Domini-rekening werd in de vroege middeleeuwen gangbaar. Die rekensystematiek (gebaseerd op de geboorte van Christus) werd in West-Europa vooral verspreid door werk van geleerden zoals Dionysius Exiguus in de 6e eeuw en raakte in latere eeuwen de standaard voor jaartelling in christelijk Europa. In Romeinse bronnen werd echter meestal nog verwezen naar consulschappen of naar de telling Ab urbe condita (sinds de stichting van Rome), waardoor meerdere manieren bestonden om hetzelfde kalenderjaar aan te duiden.