De Equality Act 2010 is een wet van het Parlement van het Verenigd Koninkrijk.
Vóór 2010 waren er in Groot-Brittannië veel verschillende wetten en regels die beschermden tegen verschillende soorten discriminatie. Het doel van de Equality Act was om al deze wetten en beschermingen samen te brengen in één wet, en deze begrijpelijker te maken.
Wat regelt de Equality Act 2010?
De wet verzamelt en harmoniseert verschillende bestaande antidiscriminatieregels. Ze biedt bescherming op meerdere terreinen, waaronder werk, onderwijs, huisvesting, toegang tot goederen en diensten en publieke functies. De wet maakt onderscheid tussen verschillende vormen van discriminatie, en geeft ook regels over positieve acties en uitzonderingen.
Beschermde kenmerken
- Leeftijd
- Disability (beperking)
- Gender reassignment (geslachtsverandering)
- Marriage and civil partnership (huwelijk en geregistreerd partnerschap)
- Pregnancy and maternity (zwangerschap en moederschap)
- Race
- Religion or belief (geloof of levensbeschouwing)
- Sex (geslacht)
- Sexual orientation (seksuele geaardheid)
Soorten discriminatie
- Directe discriminatie: ongelijk behandelen vanwege een beschermd kenmerk (bijv. weigeren iemand in dienst te nemen omdat die persoon een andere religie heeft).
- Indirecte discriminatie: een ogenschijnlijk neutrale regel of praktijk heeft een onevenredig nadelig effect op mensen met een bepaald beschermd kenmerk, tenzij deze maatregel objectief gerechtvaardigd is.
- Discriminatie wegens iets dat voortvloeit uit een beperking: dit is een aparte categorie voor gehandicapten en kan ook gelden als de behandeling niet direct discriminerend lijkt maar wel het gevolg is van de beperking.
- Harassment (intimidatie): ongewenst gedrag dat een vijandige, vernederende, beledigende of intimiderende omgeving creëert.
- Victimisation (vergelding): nadelige behandeling omdat iemand een klacht heeft ingediend of getuige is geweest van discriminatie.
- Failure to make reasonable adjustments: werkgevers en dienstverleners moeten redelijke aanpassingen bieden voor mensen met een beperking (bijv. rolstoelhelling, aangepast rooster of hulpmiddelen).
Voorbeelden van redelijke aanpassingen
- Fysieke aanpassingen (ramen, liften, brede deuren).
- Aanpassing van werktijden of pauzes.
- Extra tijd of aangepaste vragen bij toetsen en examens.
- Hulpmiddelen of software voor medewerkers met een beperking.
Publieke sector: de Public Sector Equality Duty (PSED)
Publieke organisaties moeten bij beleidsvorming en besluitvorming rekening houden met gelijke behandeling. Dat betekent onder meer het beoordelen van effecten van beleid op verschillende groepen en, waar nodig, maatregelen nemen om ongelijkheid te verminderen.
Uitzonderingen en positieve actie
De wet laat ruimte voor sommige uitzonderingen, bijvoorbeeld voor single-sex voorzieningen of wanneer een bepaald kenmerk een occupational requirement is (een specifieke functie vereist een bepaald kenmerk). Ook staat de wet positieve actie toe: organisaties mogen maatregelen nemen om daadwerkelijke ongelijkheid te verminderen of ondervertegenwoordigde groepen te ondersteunen, mits deze proportioneel zijn.
Handhaving en rechtsmiddelen
- Klachten over werk: vaak worden deze behandeld door een employment tribunal. Voor het starten van een procedure bij een employment tribunal is doorgaans eerst verplicht om ACAS (de bemiddelingsdienst) te benaderen voor Early Conciliation.
- Klachten over goederen, diensten of huisvesting: deze kunnen via civiele procedures (bijvoorbeeld county court) of via klachten bij de aanbieder zelf worden behandeld.
- Mogelijke uitkomsten: schadevergoeding, een gerechtelijk bevel (injunctie), herstel van de situatie of beleidswijziging.
Tijdslimieten en praktisch advies
- Er zijn verschillende tijdslimieten afhankelijk van het soort claim; bij arbeidsrechtelijke discriminatie is er meestal een korte termijn (bijv. ongeveer 3 maanden minder één dag vanaf de datum van de discriminerende handeling voor een employment tribunal-klacht). Voor andere civiele vorderingen gelden andere termijnen.
- Advies: handel snel, bewaar bewijs (e-mails, berichten, notities), zoek vroegtijdig advies bij organisaties zoals ACAS, Citizens Advice of een juridisch adviseur.
Wie kan helpen?
- ACAS (voor werkgerelateerde problemen en bemiddeling).
- Citizens Advice (algemeen advies en doorverwijzing).
- Equality and Human Rights Commission (EHRC) voor beleidsinformatie en soms juridische stappen.
- Specialistische advocaten of adviesinstanties voor individuele rechtszaken.
Impact en kritiek
De Equality Act heeft veel rechten samengebracht en het voor slachtoffers eenvoudiger gemaakt om hun rechten te begrijpen. Kritieken betreffen soms de complexiteit in de toepassing, debat over bepaalde uitzonderingen (bijv. single-sex diensten of gender-gerelateerde kwesties) en de praktische last voor kleine werkgevers. Desondanks blijft de wet de belangrijkste wettelijke basis om discriminatie in Groot-Brittannië aan te pakken.
Kort samengevat
- De Equality Act 2010 bundelt meerder antidiscriminatiewetten en beschermt tegen verschillende vormen van discriminatie op basis van specifieke kenmerken.
- De wet geldt voor werk, onderwijs, wonen, goederen en diensten en publieke functies.
- Er bestaan verschillende soorten discriminatie en speciale regels voor gehandicapten (waaronder redelijke aanpassingen).
- Bij vermoedens van discriminatie is het verstandig snel advies te vragen en gebruik te maken van beschikbare bemiddelings- en juridische routes.