Herat (Perzisch: هرات, Herāt) is de op twee na grootste stad van Afghanistan. De stad telde ongeveer 436.300 inwoners in 2012. Het is de hoofdstad van de provincie Herat en ligt in het westen van het land, dicht bij de grens met Iran. De gesproken taal in de stad staat bekend als Herati Perzisch (vaak kortweg Herati) en maakt deel uit van de bredere Perzische taaltraditie in de regio.
Geschiedenis
Herat heeft een lange en rijke geschiedenis als cultureel en handelscentrum aan de oude handelsroutes tussen Centraal-Azië en Perzië. De stad floreerde vooral onder de Timuriden (15e eeuw) en werd beroemd om haar scholen van schilderkunst, architectuur en literatuur. Door de eeuwen heen wisselde de stad meerdere malen van macht en werd ze beïnvloed door Perzische, Turkse en Mongoolse heerschappijen. Deze diverse invloeden zijn nog steeds zichtbaar in het stadsbeeld en de cultuur.
Bevolking en taal
De bevolking van Herat is overwegend Perzischsprekend (Dari/Herati). Naast Herati Perzisch zijn er ook minderheden en sprekers van andere talen en dialecten in de stad en omliggende gebieden. Door urbanisatie en migratie is de stedelijke agglomeratie na 2012 waarschijnlijk gegroeid; sommige schattingen noemen een bevolking die kan oplopen tot ongeveer een half miljoen inwoners of meer, afhankelijk van de gebruikte grenzen van de stad.
Economie en infrastructuur
Herat is economisch belangrijk voor West-Afghanistan. De regio is agriculturieel productief (onder andere tarwe, fruit, en in recente jaren saffraan) en kent handel en ambachtelijke productie zoals tapijten en textiel. De stad profiteert van handelsverbindingen met Iran en verder naar Centraal-Azië. Herat heeft ook onderwijsinstellingen (waaronder een universiteit), ziekenhuizen en een regionaal vliegveld dat verbindingen binnen Afghanistan en naar enkele buurlanden mogelijk maakt.
Cultuur en bezienswaardigheden
Belangrijke monumenten zijn onder meer de citadel van Herat (de Arg), de Grote Moskee (Friday Mosque of Jami Masjid) met haar kenmerkende mozaïeken en minaretten, en historische madrassa’s en tombes. Herat staat bekend om zijn ambachtelijke tradities, met name tapijtweven en minuscule illustratiescholen uit de periode van de Timuriden. De cultuur van de stad wordt gevoed door een lange traditie van poëzie, religieus onderwijs en lokale festivals.
Klimaat en geografie
Herat ligt in een vrij droge vallei en heeft een semi-aride klimaat met hete, droge zomers en koude, relatief natte winters. De stad ligt strategisch in de vruchtbare vlakten van West-Afghanistan en fungeert als regionaal knooppunt tussen rurale gebieden en internationale handelsroutes.
Bereikbaarheid en ontwikkeling
Herat is bereikbaar via wegen naar andere grote steden in Afghanistan en over de grens met Iran. Het vliegveld van Herat verzorgt zowel civiele als soms humanitaire vluchten. De stad is in recente decennia onderwerp geweest van verschillende ontwikkelings- en wederopbouwprojecten, gericht op infrastructuur, onderwijs en economische stimulans.
Samenvattend: Herat is een historisch en cultureel belangrijk centrum in West-Afghanistan, met een Perzischsprekende bevolking, een rijke architecturale erfenis en een rol als regionaal handels- en landbouwcentrum. De stad blijft van groot belang voor de culturele identiteit en economische verbindingen van de regio.

