Neger: betekenis, herkomst en historisch gebruik

Historische betekenis en verandering van gebruik

In de loop van de 19e en 20e eeuw werd in het Engels de term "Negro" gebruikt als één van de gangbare aanduidingen voor mensen van Afrikaanse afkomst. In sommige periodes en contexten verving het de term "gekleurd" en werd het door een deel van de bevolking als neutraal of beleefd ervaren. Zo gebruikte bijvoorbeeld Martin Luther King, Jr. de term in zijn toespraak "I Have a Dream" uit 1963.

Naarmate het bewustzijn over de geschiedenis van slavernij, segregatie en discriminatie groeide, kreeg het woord in veel kringen echter een beladen en overwegend negatieve betekenis. Sommige leiders binnen de burgerrechtenbeweging, zoals Malcolm X, pleitten voor het gebruik van alternatieven zoals "Black" omdat zij vonden dat "Negro" te veel verbonden was met vernedering en ongelijkheid.

Verschuiving naar moderne termen

Sinds het einde van de jaren zestig zijn meerdere andere termen in gebruik gekomen. Veel gehoorde alternatieven zijn "Zwart", "Black", "Black African", "Afro-Amerikaans" en soortgelijke aanduidingen. In de Verenigde Staten is met name "Afro-Amerikaans" (African American) veel gebruikt als formele aanduiding voor mensen van Afrikaanse afkomst. Personen die vroeger als "American Negroes" werden beschreven, worden tegenwoordig meestal aangeduid met moderne termen zoals "Black" of "African American", afhankelijk van context en voorkeur.

Sommige historische of institutionele namen bevatten nog het woord "Negro", bijvoorbeeld het United Negro College Fund of historische verwijzingen naar de Negro Leagues in de sport. Zulke namen blijven soms bestaan uit traditie of omdat het om historische organisaties gaat, maar ze worden vaak toegelicht of aangepast bij modern gebruik.

Voorbeeld uit de volkstelling en recente veranderingen

Het United States Census Bureau voegde in de volkstelling van 2010 de term "Negro" toe als een optionele aanduiding, met de motivatie dat sommige oudere zwarte Amerikanen zich nog door die term laten omschrijven. Later is die aanduiding in bijvoorbeeld de volkstelling van 2020 niet meer opgenomen; de terminologie verandert mee met maatschappelijke opvattingen en leeftijdscohorten.

Tegenwoordig: gevoeligheid en aanbevelingen voor taalgebruik

• Beledigend en verouderd: In hedendaags gebruik wordt de Nederlandse term neger door veel mensen als kwetsend en racistisch ervaren. Gebruik wordt in de meeste formele en publieke contexten afgeraden.
• Voorkeuren respecteren: Als u praat over iemands herkomst of identiteit, vraag bij twijfel naar iemands voorkeur of gebruik neutrale, omschrijvende termen zoals "zwarte persoon", "persoon van Afrikaanse afkomst" of de specifieke nationaliteit of etnische achtergrond.
• Context en citaat: Bij het bespreken of citeren van historische bronnen waarin het woord voorkomt, is het belangrijk om te wijzen op de historische context en om te verduidelijken dat het een oudere term is.
• Media en onderwijs: Veel media, onderwijsinstellingen en organisaties hanteren richtlijnen die het gebruik van het woord afraden en aanbevelen om respectvolle en nauwkeurige termen te gebruiken.
• Juridische kanttekening: Het gebruik van racistische of beledigende taal kan in sommige gevallen leiden tot klachten of juridische gevolgen; dit hangt af van context en lokale wetten.

Samengevat: de term "Negro"/"neger" heeft een lange etymologische en culturele geschiedenis, maar is in veel hedendaagse contexten verouderd en kan als kwetsend worden ervaren. Kies bij voorkeur taal die respectvol en nauwkeurig is, en houd rekening met persoonlijke voorkeuren van de mensen over wie u spreekt.