Ecgfrith van Northumbria (ca. 646–685) — koning en nederlaag bij Nechtansmere
Ecgfrith van Northumbria (ca.646–685) — koning op het hoogtepunt van zijn macht en zijn fatale nederlaag bij Nechtansmere; levensloop, regering en ondergang.
Ecgfrith (of Egfrith; ca. 646-685) was de koning van Deira van 664 tot 670. Toen zijn vader stierf werd hij koning van Northumbria van 670 tot zijn dood. Ecgfrith regeerde Northumbria toen het op het hoogtepunt van zijn macht was. Zijn bewind eindigde met zijn nederlaag in de Slag bij Nechtansmere waarbij hij het leven liet.
Vroege leven en achtergrond
Ecgfrith was een zoon van koning Oswiu van Northumbria en koningin Eanflæd. Hij werd waarschijnlijk rond 646 geboren en groeide op in een tijd van politieke en religieuze veranderingen in Noord-Engeland. Na de dood van andere plaatselijke koningen werd Ecgfrith in 664 aangesteld als koning (of onderkoning) van Deira, het zuidelijke deel van Northumbria, een positie die hem ervaring gaf met bestuur en oorlogsvoering voordat hij in 670 zijn vader als koning van geheel Northumbria opvolgde.
Heerschappij en militaire activiteiten
Onder Ecgfrith bereikte Northumbria haar grootste invloed: het koninkrijk oefende macht uit over aangrenzende gebieden en speelde een belangrijke rol in de politiek van de Angelsaksische wereld. Ecgfrith voerde meerdere militaire campagnes om de grenzen te handhaven en zijn positie te versterken. Hij had conflicten met aangrenzende koninkrijken en met de Picts in het noorden. Hoewel hij in eerdere jaren successen boekte die de macht van Northumbria bevestigden, leidde zijn ambitie uiteindelijk tot confrontatie met sterke tegenstanders aan de Schotse oostkust.
Relaties met de kerk
Net als zijn voorgangers had Ecgfrith nauwe banden met de kerk. Belangrijke geestelijken uit zijn tijd, zoals de Bisschop Wilfrid, speelden een rol in zowel religieuze als politieke aangelegenheden. Ecgfrith was zowel beschermheer van kloosters als partij in conflicten over kerkelijke benoemingen en bezittingen; deze spanningen leidden tot geschillen en tot tijdelijke verbanning van invloedrijke geestelijken. De schriftelijke bron die het meest over Ecgfrith vertelt is Bede’s Historia Ecclesiastica, waarin zowel zijn steun aan het christendom als zijn botsingen met kerkelijke leiders worden beschreven.
De Slag bij Nechtansmere (685) en dood
In 685 leidde Ecgfrith een veldtocht tegen de Picts. In de zogeheten Slag bij Nechtansmere (ook wel Dun Nechtain genoemd), vermoedelijk in het gebied van het huidige Aberdeenshire, trof hij een Pictische leger onder leiding van koning Bridei mac Bili. De Slag bij Nechtansmere eindigde in een beslissende nederlaag voor Ecgfrith en hijzelf kwam daarbij om het leven. De overwinning van de Picts beëindigde de Noordumbrese hegemonie in het noorden en markeerde een belangrijk omslagpunt in de machtsverhoudingen tussen de Angelsaksische en Pictische koninkrijken.
Nalatenschap
Ecgfrith laat een gemengd erfgoed achter. Zijn regering was een periode van territoriale expansie en van culturele en religieuze ontwikkeling; tegelijk tonen zijn conflicten met kerkelijke leiders en zijn uiteindelijke militaire mislukking de grenzen van Northumbria’s macht. De dood van Ecgfrith in 685 veranderde de politieke kaart van Noord-Brittannië en zorgde voor een periode van terugtrekking en interne heroriëntatie in Northumbria. Historici gebruiken Ecgfriths leven en dood vaak als voorbeeld van hoe snel macht kon groeien en weer afnemen in de vroegmiddeleeuwse Britse politiek.
De oorlogen van Ecgfrith van Northumbria
Vroeg leven
Ecgfrith was een jongere zoon van koning Oswiu van Northumbria en zijn vrouw Enfleda. Zij was de dochter van koning Edwin van Northumbria. Hij werd geboren rond 646. In 655 was hij tien jaar oud toen Penda van Mercia hem gijzelde. In 660, op vijftienjarige leeftijd, was Ecgfrith getrouwd met Etheldreda, de dochter van koning Anna van East Anglia. Zij was de weduwe van de prins Tondberht van de Zuid-Gyrwas. Hoewel ze getrouwd was, had ze haar maagdelijkheid behouden. Na haar huwelijk met Ecgfrith weigerde ze haar tweede huwelijk te consumeren en bleef ze maagd. Ze werd aangemoedigd door bisschop Wilfrid om celibatair te blijven. Dit veroorzaakte wrijving tussen Ecgfrith en bisschop Wilfrid.
Koning van Northumbria
In 660, kort na de dood van zijn vader, werd Ecgfrith koning van Northumbria. Ecgfrith vroeg bisschop Wilfrid om de koningin ervan te overtuigen dat het koninkrijk een erfgenaam nodig had. Hij betaalde de bisschop goud en een groot aantal huiden van land om haar te overtuigen, maar Etheldreda wilde niet van gedachten veranderen. Het huwelijk werd voor het einde van 672 ontbonden. Ethelreda mocht non worden. Ze trok zich terug in de Priorij van Coldingham en een jaar later werd ze abdis van Ely, die ze zelf had laten bouwen. Ecgfrith trouwde als zijn tweede vrouw Eormenburg. Zij en bisschop Wilfrid werden bittere vijanden.
In 672 kwamen de Picten in opstand en verwierpen de koning die de Northumbriërs daar op de troon hadden gezet. Ecgfrith stuurde zijn leger naar Pictland (Schotland) om hen te straffen. Hij versloeg de Picten en benoemde zijn ealdorman Beornheth tot heerser over hen. In 674 vielen Wulfhere van Mercia en zijn bondgenoten Northumbria aan. Wulfhere probeerde Lindsey terug te winnen. Maar Ecgfrith versloeg Wulfhere en liet hem schatting betalen. Wulfhere werd als koning van Mercia opgevolgd door zijn broer Aethelred in 675. Ecgfrith zorgde ervoor dat zijn zus Osthryth met Aethelred trouwde. Maar in 679 versloeg Aethelred Ecgfrith in de strijd bij de rivier de Trent. Om een bloedvete tussen de twee koninklijke families te voorkomen, greep Theodore, de aartsbisschop van Canterbury in om verder bloedvergieten te voorkomen. Hij zorgde voor een wapenstilstand tussen Northumbria en Mercia die 50 jaar duurde. Ecgfrith richtte zich vervolgens op de Britten van Rheged. Hij verdreef hen uit Noord-Engeland en naar Ierland. Daar werden ze huurlingen voor de Ierse koningen en begonnen ze ook de Engelse kust te overvallen. In 684 leidde Ecgfrith zijn legers tegen het koninkrijk Brega, ten noorden van het huidige Dublin in Ierland. Hij behaalde een overwinning en keerde terug naar Northumbria. Op dit punt is hij misschien te zelfverzekerd geworden. In 685 viel Ecgfrith opnieuw de Picten aan, maar deze keer werd hij verslagen en gedood. Op 20 mei 685 liepen zijn troepen in een hinderlaag bij Nechtansmere bij Forfar in Schotland. Ecgfrith en zijn tweede vrouw Eormenburg hadden geen kinderen. Ecgfrith werd opgevolgd door zijn halfbroer Aldfrith. Koningin Eormenburg trok zich terug in Carlisle abby.
Ecgfrith en de Kerk
In 674 had Ecgfrith aan Benedictus Biscop, een edelman uit Northumbrië, vijftig landerijen geschonken aan de monding van de rivier de Wear. Hierop werd het eerste van twee grote kloosters gebouwd. In 682 gaf koning Ecgfrith nog eens veertig hectare land aan Benedictus voor een tweede klooster. Het moest komen aan de monding van de rivier de Trent bij Jarrow. De twee kloosters werden als één gemeenschap bestuurd en werden Monkwearmouth-Jarrow Abbeys genoemd. Ze werden een centrum van geleerdheid en Bede schreef er de meeste van zijn werken. Ecgfrith was bij de inwijding van de abdij van Jarrow in 685, ongeveer een maand voor zijn dood.
Vanaf 669 was bisschop Wilfrid rechtstreeks betrokken bij elke schenking van land en geld aan de kerk door de Northumbrische koning en koninginnen. Hij werd daarbij zeer machtig en rijk. In 671 begon hij met de bouw van een grote kerk, die werd gefinancierd door plunderingen en geconfisqueerde Britse kerkgronden. Maar nadat koningin Etheldreda zich terugtrok in haar abdij verloor hij het grootste deel van zijn rijke mecenaat. De nieuwe koningin, Eormenburg, had geen liefde voor Wilfrid. Stephen of Ripon, de auteur van de achtste-eeuwse Vita Sancti Wilfrithi ("Leven van de heilige Wilfrid") beschuldigde haar ervan jaloers te zijn en niet het juiste respect te hebben voor de bisschop. In 678 verdreef koning Ecgfrith bisschop Wilfrid uit Northumbria. Bede gaf geen verklaring voor het verdrijven van Wilfrid, maar maakte duidelijk dat zijn sympathie bij de bisschop lag.
Vragen en antwoorden
V: Wie was Ecgfrith?
A: Ecgfrith was een koning die over Deira heerste van 664 AD tot 670 AD, en vervolgens over Northumbria heerste van 670 AD tot aan zijn dood.
V: In welke periode regeerde Ecgfrith over Northumbria?
A: Ecgfrith regeerde over Northumbrië toen het op het hoogtepunt van zijn macht was.
V: Welke gebeurtenis leidde tot het einde van Ecgfriths heerschappij?
A: Het einde van Ecgfrith's heerschappij werd veroorzaakt door zijn nederlaag in de Slag bij Nechtansmere, waarin hij stierf.
V: Wanneer stierf Ecgfrith?
A: Ecgfrith stierf in de Slag bij Nechtansmere.
V: Waar stond Ecgfrith om bekend?
A: Ecgfrith stond bekend om zijn heerschappij over Northumbria tijdens het hoogtepunt van zijn macht.
V: Hoe lang regeerde Ecgfrith over Deira?
A: Ecgfrith regeerde over Deira van 664 AD tot 670 AD.
V: Regeerde Ecgfrith zijn hele leven over Northumbria?
A: Nee, Ecgfrith regeerde alleen over Northumbria van 670 AD tot zijn dood in de Slag bij Nechtansmere.
Zoek in de encyclopedie