Zee-egels

Zee-egels behoren tot de klasse Echinoidea van het Phylum Echinodermata. Net als de rest van de Echinodermen, letterlijk "stekelhuidigen", zijn ze volledig marien. Ze zijn gewoonlijk bolvormig en worden beschermd door kalkhoudende platen en stekels. p65 Urchine is een oud woord voor egel, en in vele vreemde talen worden deze dieren "zee-egel" genoemd.

Evenals andere stekelhuidigen hebben zij een vijfvoudige symmetrie (pentamerisme genoemd) en bewegen zij zich voort door middel van honderden kleine, doorzichtige, klevende "buisvoetjes". De symmetrie is niet duidelijk in het levende dier, maar is goed zichtbaar in de gedroogde test.

Zee-egels voeden zich vooral met algen en kleine dieren. Ze hebben een speciaal kauwapparaat dat de lantaarn van Aristoteles wordt genoemd, naar de Griekse filosoof Aristoteles die gefascineerd was door zee-egels. Met dit apparaat kunnen ze organismen schrapen die vastzitten aan het oppervlak waarover de zee-egel zich voortbeweegt.

De stekels

De stekels zijn bij sommige soorten lang en scherp, en beschermen de zee-egel tegen roofdieren. De stekels veroorzaken een pijnlijke wond als ze de menselijke huid binnendringen, maar zijn meestal niet gevaarlijk. De zee-egels hebben ook tangvormige pedicellaria over hun hele lichaam tussen de stekels. Deze hebben tot taak alles (zoals larven) aan te pakken wat zich op de test (buitenste schaal) nestelt. p101 Het is niet bekend of de stekels giftig zijn (in tegenstelling tot de pedicellariae tussen de stekels, die wel giftig zijn).

Typische zee-egels hebben stekels die 1 tot 3 centimeter lang, 1 tot 2 millimeter dik en niet erg scherp zijn. Diadema antillarum, bekend in het Caribisch gebied, heeft dunne, potentieel gevaarlijke stekels die 10 tot 30 centimeter lang kunnen worden.

Ecologie

Zee-egels voeden zich voornamelijk met algen, maar kunnen zich ook voeden met zeekomkommers, en een breed scala van ongewervelde dieren zoals mosselen, polychaeten, sponzen, broze sterren en crinoïden. Zee-egels behoren tot het favoriete voedsel van zeeotters en ook van zeepalingen. Als er geen controle wordt uitgeoefend, kunnen zee-egels hun omgeving verwoesten en een zee-egelbarriere doen ontstaan, verstoken van macroalgen en aanverwante fauna. Zeeotters zijn teruggekeerd naar British Columbia en hebben de gezondheid van het kustecosysteem drastisch verbeterd door zee-egels te eten.

Echinothrix calamaris , een zee-egel met enorme gestreepte stekels. De bol, boven, midden, is zijn anus.
Echinothrix calamaris , een zee-egel met enorme gestreepte stekels. De bol, boven, midden, is zijn anus.

Fossielen en evolutie

De eerste fossielen van stekelhuidigen stammen uit het Onder-Ordovicium. De vroegste vormen hadden flexibele tests, met platen die over elkaar konden schuiven. Echinoïden vormden een relatief onbelangrijk deel van de biota in het Paleozoïcum. Slechts één groep overleefde het P/Tr-uitstervingsgebeuren en vormde de basis van alle latere echinoïden. De groep die tot in het Trias overleefde, de Cidaroïden, straalde uit in alle andere moderne groepen, die bekend staan als de Euechinoïden.

Door de breuk met de volmaakte symmetrie, die in het Jura plaatsvond, kregen ze duidelijke voor- en achtereinden. Dit opende nieuwe habitats, in het bijzonder de gravende habitat. Zanddollars en hartegels waren zeer succesvol. De levende echinoïden zijn nu belangrijke leden van de biota, vooral in ondiepe en in kustwateren.

Zee-egels als voedsel

Sommige mensen eten de voortplantingsorganen van zee-egels (die zij kuit noemen). Dit is populair in Korea. In Japan wordt dit soort sushi uni genoemd.


AlegsaOnline.com - 2020 / 2022 - License CC3