Alexander Boris de Pfeffel Johnson MP (geboren op 19 juni 1964) is een Brits politicus en journalist. Hij was de premier van het Verenigd Koninkrijk, en de leider van de Conservatieve Partij van 23 juli 2019 tot 5 september 2022. Johnson is sinds 2015 parlementslid voor Uxbridge en South Ruislip. Hij vertegenwoordigde het kiesdistrict Henley van 2001 tot 2008.
Bij de burgemeestersverkiezingen van 2008 werd hij gekozen als tweede burgemeester van Londen. Hij stopte met zijn werk als burgemeester om zich in 2015 kandidaat te stellen als parlementslid voor het Lagerhuis. In juli 2016 werd Johnson minister van Buitenlandse en Gemenebestzaken. Hij legde deze functie in juli 2018 neer. Dit was op dezelfde dag dat David Davis ontslag nam als Brexit-secretaris. Jeremy Hunt werd na Johnson staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en Gemenebestzaken.
Johnson zat korte tijd op de eerste bank van de Conservatieven onder Michael Howard. Van april 2004 tot november 2004 was hij schaduwminister voor de Kunsten. Hij werd weer backbencher na een seksschandaal. Johnson keerde terug naar het front toen David Cameron in 2005 leider werd van de Conservatieve Partij. Johnson werd schaduwminister voor Hoger Onderwijs. Hij nam ontslag als redacteur van The Spectator om meer tijd te kunnen besteden aan zijn nieuwe rol. Op 26 augustus 2014 zei Johnson dat hij zich kandidaat zou stellen als Conservatief parlementslid voor Uxbridge en South Ruislip in de algemene verkiezingen van 2015. Hij won de verkiezing. Hij stelde zich niet kandidaat voor de burgemeestersverkiezingen van 2016 in Londen. Labour-kandidaat Sadiq Khan werd de nieuwe burgemeester van Londen.
Johnson was voorstander van Brexit tijdens het referendum over het lidmaatschap in 2016. De stemming besliste dat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zou verlaten. Theresa May werd de nieuwe premier. Zij koos Johnson in juli 2016 als minister van Buitenlandse en Gemenebestzaken. Johnson verliet May's kabinet in juli 2018 nadat haar Brexit-akkoorden mislukten.
Johnson werd partijleider in de leiderschapsverkiezing van de Conservatieve Partij van 2019. Op 20 juni werden Johnson en Jeremy Hunt de laatste twee kandidaten bij de verkiezingen. Hij werd op 24 juli 2019 premier van het Verenigd Koninkrijk. De Conservatieven wonnen de algemene verkiezingen van 2019 in het Verenigd Koninkrijk op 13 december 2019. Johnson bleef aan als premier. Begin april 2020 was Johnson erg ziek door de COVID-19 pandemie. In juni 2022 overleefde Johnson een motie van wantrouwen om hem als premier af te zetten. Een maand later, op 7 juli, kondigde Johnson echter zijn ontslag aan als premier, nadat veel kabinetsleden ontslag hadden genomen vanwege zijn aanpak van het Chris Pincher-schandaal. Hij werd in september 2022 vervangen door Liz Truss. Een maand later, na het aftreden van Truss, werd Johnson echter gezien als een mogelijke kandidaat om haar te vervangen. Ondanks de verwachtingen koos hij ervoor zich niet opnieuw kandidaat te stellen.
Vroege leven en opleiding
Johnson werd geboren op 19 juni 1964 in New York City als zoon van schrijver en politicoloog Stanley Johnson en Charlotte Fawcett. Hij bracht een deel van zijn jeugd door in zowel het Verenigd Koninkrijk als in België en heeft een kosmopolitische achtergrond. Johnson kreeg zijn opleiding aan scholen als Ashdown House en het prestigieuze Eton College. Daarna studeerde hij Klassieke Letteren aan Balliol College van de Universiteit van Oxford, waar hij in 1986 voorzitter werd van de Oxford Union, een bekende debatsvereniging.
Journalistieke carrière
Voordat Johnson fulltime de politiek inging, werkte hij als journalist en columnist. Hij schreef voor kranten als The Daily Telegraph en was van 1999 tot 2005 redacteur van The Spectator. In deze periode bouwde hij een reputatie op als begenadigd columnist en publiceerde hij boeken over politiek en geschiedenis, waaronder het populair-wetenschappelijke werk over Winston Churchill.
Politieke loopbaan vóór het premierschap
Johnson werd in 2001 gekozen als parlementslid voor Henley en werd later burgemeester van Londen (2008–2016). Als burgemeester zette hij zich in voor grote infrastructurele projecten en stadsvernieuwing: de organisatie van de Olympische Zomerspelen 2012, de invoering van het fietsverhuursysteem (de zogenaamde "Boris bikes") en investeringen in openbaar vervoer en woningbouw staan op zijn naam. Na twee ambtstermijnen als burgemeester keerde hij terug naar het Lagerhuis als parlementslid voor Uxbridge en South Ruislip (2015).
Minister van Buitenlandse Zaken en Brexit
Na het referendum over het EU-lidmaatschap in 2016 was Johnson een prominente pleitbezorger van het vertrek uit de EU. Op verzoek van premier Theresa May trad hij in juli 2016 toe tot haar kabinet als minister van Buitenlandse en Gemenebestzaken. Hij bekleedde die post tot juli 2018, toen hij ontslag nam uit kritiek op haar Brexit-aanpak en onderhandelingen met de EU.
Premierschap (2019–2022)
Johnson won de leiderschapsverkiezing van de Conservatieve Partij in juli 2019 en werd premier. Zijn campagne en regering draaiden grotendeels om het uitvoeren van Brexit, met de slogan "Get Brexit Done". Onder zijn leiderschap stemde het parlement in december 2019 in met een conservatief grote meerderheid en leidde dat uiteindelijk tot de officiële uittreding van het VK uit de EU op 31 januari 2020, gevolgd door een overgangsperiode.
Tijdens zijn premierschap waren de belangrijkste beleids- en politieke gebeurtenissen:
- De afronding van de Brexit-procedure en de overeenkomsten over de toekomstige relaties met de EU.
- De wereldwijde COVID-19-pandemie: Johnson zelf werd ernstig ziek in april 2020 en moest op de intensive care worden behandeld; zijn regering voerde ingrijpende lockdowns en een uitgebreid vaccinatieprogramma uit.
- Economische en sociale beleidsmaatregelen waaronder grootschalige steunmaatregelen tijdens de pandemie en investeringen in infrastructuur na de crisis.
Controverses en kritiek
Johnson's politieke stijl — vaak opgewekt, retorisch creatief maar soms ook slordig met feiten — leverde hem zowel bewonderaars als veel kritiek op. Enkele belangrijke controverses:
- In september 2019 werd het besluit van zijn regering om het parlement tijdelijk te schorsen (prorogatie) door het Britse Hooggerechtshof onwettig verklaard.
- Tijdens de COVID‑19-pandemie kwam zijn regering onder vuur te liggen door schendingen van de lockdownregels binnen Downing Street en het kabinet. Onderzoek (o.a. door ambtenaar Sue Gray) en politieonderzoeken leidden uiteindelijk tot boetes voor Johnson en meerdere andere betrokkenen — een gebeurtenis die vaak werd aangeduid als "Partygate".
- Johnson kreeg interne en publieke kritiek op zijn omgang met ethiek en integriteit, waaronder klachten over misleidende uitspraken in het parlement en diverse personeels- en gedragsschandalen.
- In juni 2022 overleefde hij een motie van wantrouwen binnen zijn partij, maar een reeks ministeriële ontslagen — onder meer naar aanleiding van het Chris Pincher‑schandaal en onvrede over zijn leiderschap — leidden tot zijn aankondiging van vertrek op 7 juli 2022. Hij bleef aan als demissionair premier tot de benoeming van zijn opvolger.
Persoonlijk leven en publicaties
Johnson heeft meerdere huwelijken en relaties gehad. In 2021 trouwde hij met Carrie Symonds. Hij heeft meerdere kinderen. Johnson had naast de Britse ook de Amerikaanse nationaliteit door zijn geboorte in New York; hij heeft zich later van zijn Amerikaanse staatsburgerschap ontheven. Naast zijn journalistieke werk publiceerde hij verschillende boeken en bleef hij een zichtbaar en spraakmakend figuur in de publieke debatcultuur.
Nalatenschap en beoordeling
Boris Johnson is een polariserende figuur in de hedendaagse Britse politiek. Zijn voorstanders prijzen zijn vermogen om grootschalige politieke doelen (zoals het voltooien van Brexit) af te ronden, evenals zijn communicatiestijl die bij kiezers aansloeg. Critici verwijten hem inconsistentie, een losse omgang met feiten en terugkerende ethische problemen. Historische beoordelingen van zijn premierschap zullen rekening moeten houden met zowel de grote gebeurtenissen tijdens zijn ambtstermijn (Brexit en de COVID‑19-crisis) als met de politieke en morele aanslagen op zijn reputatie.



