Salvador Luria: Italiaanse microbioloog en Nobelprijswinnaar (1912–1991)
Salvador Luria — Italiaanse microbioloog en Nobelprijswinnaar (1969) voor baanbrekend fagenonderzoek dat de moderne moleculaire biologie vormgaf.
Salvador Edward Luria (Turijn, Italië, 13 augustus 1912 - Lexington, Massachusetts, 6 februari 1991) was een Italiaanse microbioloog.
Hij won in 1969 de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor zijn pionierswerk met Max Delbrück en Alfred Hershey aan fagen in de moleculaire biologie.
Afbeeldingengalerij
3 Afbeeldingen
Vroege leven en opleiding
Salvador Luria werd geboren in een Joodse familie in Turijn. Hij volgde geneeskunde aan de universiteit van Turijn en kreeg daar zijn opleiding in de jaren 1930. Door de fascistische rassenwetten in Italië (1938) werd het voor Joodse wetenschappers moeilijk om er te blijven werken; Luria verliet daarom Europa en zette zijn wetenschappelijke loopbaan voort in andere landen, uiteindelijk in de Verenigde Staten.
Onderzoek en belangrijke bijdragen
Luria werd vooral bekend door zijn werk met bacteriophagen (virussen die bacteriën infecteren). Samen met collega’s uit de zogeheten “phage group” ontwikkelde hij experimentele methoden die de basis legden voor de moderne moleculaire biologie. Een van zijn beroemdste bijdragen is het Luria–Delbrück-fluctuatietest (gepubliceerd in 1943), waarmee werd aangetoond dat genetische veranderingen (mutaties) bij bacteriën spontaan en willekeurig optreden en niet worden veroorzaakt door de selecterende omgeving. Dit resultaat ondersteunde het idee dat mutaties toevallig ontstaan en later door selectie in frequentie kunnen toenemen.
Daarnaast leverde Luria fundamentele bijdragen aan het begrip van hoe virussen repliceren en hoe genetische eigenschappen van micro-organismen worden doorgegeven. Zijn werk combineerde genetische analyse met kwantitatieve experimenten en introduceerde technieken die wijdverspreid werden overgenomen in labs die moleculaire mechanismen bestuderen.
Carrière in de Verenigde Staten
Na zijn emigratie werkte Luria in verschillende onderzoeksinstituten in de Verenigde Staten en bouwde daar een aanzienlijke onderzoeks- en onderwijsloopbaan op. Hij was actief binnen de internationale gemeenschap van moleculair biologen en speelde een belangrijke rol als mentor voor jonge onderzoekers. Later in zijn loopbaan was hij aan verbonden aan instellingen waar hij zowel onderzoek leidde als onderwijs gaf en teams van onderzoekers opbouwde.
Nobelprijs en erkenning
In 1969 ontving Luria samen met Max Delbrück en Alfred Hershey de Nobelprijs “voor hun ontdekkingen over het replicatiemechanisme en de genetische structuur van virussen”. De prijs erkende het fundamentele belang van hun werk voor het ontstaan van de moderne moleculaire biologie en genetica.
Nalatenschap
Luria wordt herinnerd als een van de pioniers die van bacteriën en bacteriophagen modelorganismen maakten voor het bestuderen van erfelijkheid, replicatie en mutatie. Zijn experimentele benaderingen en zijn nadruk op strikt kwantitatieve experimenten beïnvloedden generaties onderzoekers. Verder was hij maatschappelijk betrokken: hij sprak zich uit over de verantwoordelijkheid van wetenschappers en over kwesties waar wetenschap en samenleving elkaar raken.
Belangrijke kernpunten:
- Geboorte en overlijden: 13 augustus 1912, Turijn — 6 februari 1991, Lexington (Massachusetts).
- Vakgebied: microbiologie, moleculaire biologie, phage-genetica.
- Belangrijkste ontdekking: bewijs dat mutaties bij bacteriën spontaan optreden (Luria–Delbrück-experiment).
- Onderscheiding: Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 1969 (gedeeld met Max Delbrück en Alfred Hershey).
Biografie
Luria werd geboren als Salvatore Edoardo Luria in Turijn, Italië, in een invloedrijke Italiaanse Sefardisch-Joodse familie. Hij bezocht de medische faculteit van de universiteit van Turijn. Daar ontmoette hij twee andere toekomstige Nobelprijswinnaars: Rita Levi-Montalcini en Renato Dulbecco.
In Rome maakte hij kennis met de theorieën van Max Delbrück over het gen als molecuul en begon hij methoden te formuleren om de genetische theorie te toetsen met bacteriofagen, virussen die bacteriën infecteren.
In 1938 kreeg hij een beurs om in de Verenigde Staten te studeren, waar hij wilde samenwerken met Delbrück. Kort nadat Luria de beurs had ontvangen, verbood het fascistische regime van Benito Mussolini Joden academische onderzoeksbeurzen.
Zonder financieringsbronnen voor werk in de VS of Italië, verliet Luria zijn vaderland in 1938 voor Parijs, Frankrijk. Toen de nazi-Duitse legers Frankrijk binnenvielen in 1940, vluchtte Luria op de fiets naar Marseille, waar hij een immigratievisum voor de Verenigde Staten kreeg.
Faagonderzoek
Luria arriveerde op 12 september 1940 in New York City en veranderde al snel zijn voor- en achternaam. Met de hulp van de natuurkundige Enrico Fermi, die hij kende van zijn tijd aan de universiteit van Rome, kreeg Luria een beurs aan de Columbia University. Al snel ontmoette hij Delbrück en Hershey, en zij werkten samen aan experimenten in het Cold Spring Harbor Laboratorium en in het lab van Delbrück aan de Vanderbilt Universiteit.
Zijn beroemde experiment met Delbrück in 1943, bekend als het Luria-Delbrück experiment, toonde aan dat overerving bij bacteriën eerder volgens Darwiniaanse dan Lamarckiaanse principes verloopt en dat willekeurig optredende gemuteerde genen toch virale resistentie kunnen geven zonder dat het virus aanwezig is. Het idee dat natuurlijke selectie invloed heeft op bacteriën heeft ingrijpende gevolgen; het verklaart bijvoorbeeld hoe bacteriën antibioticaresistentie ontwikkelen.
Van 1943 tot 1950 werkte hij aan de Indiana University in Bloomington. Zijn eerste afgestudeerde student was James D. Watson, die later samen met Francis Crick de structuur van DNA ontdekte. In januari 1947 werd Luria genaturaliseerd tot Amerikaans staatsburger.
In 1950 verhuisde Luria naar de Universiteit van Illinois in Urbana-Champaign. Terwijl hij onderzocht hoe een cultuur van E. coli de productie van fagen kon stoppen, ontdekte Luria dat specifieke bacteriestammen enzymen produceren die DNA op bepaalde sequenties doorknippen. Deze enzymen werden bekend als restrictie-enzymen en ontwikkelden zich tot een van de belangrijkste moleculaire hulpmiddelen in de moleculaire biologie.
Auteur
AlegsaOnline.com Salvador Luria: Italiaanse microbioloog en Nobelprijswinnaar (1912–1991) Leandro Alegsa
URL: https://nl.alegsaonline.com/art/130358