Irmgard Seefried (geboren in Köngetried, Beieren, 9 oktober 1919; overleden in Wenen, 24 november 1988) was een befaamde Duitse sopraan die zowel in opera als in liederen uitblonk. Ze wordt vooral herinnerd als een uitzonderlijke vertolkster van werk van Mozart en Richard Strauss, maar had een breed repertoire dat zich uitstrekte van barok tot moderne muziek.
Leven en carrière
Irmgard Seefried werd geboren in het Beierse dorp Köngetried bij Mindelheim en studeerde aan de Universiteit van Augsburg. Haar eerste operalezing vond plaats in Aken, waar ze in 1940 de rol van de priesteres in Verdi's Aida zong. Al snel na die start kreeg ze hoofdrollen aangeboden; in 1943 debuteerde ze als Eva in Wagners Die Meistersinger von Nürnberg bij de Wiener Staatsoper onder leiding van Karl Böhm. Vanaf dat moment maakte ze tot aan haar pensionering in 1976 deel uit van het ensemble van de Weense Staatsopera.
Seefried trad bijna elk jaar op tijdens de Salzburger Festspiele en bouwde een sterke reputatie op als recitalzangeres. Internationaal maakte zij furore met optredens aan het Royal Opera House in Londen (1947–1949), bij La Scala in Milaan, op het Edinburgh Festival en in de Verenigde Staten. In het seizoen 1953–1954 zong ze bij de Metropolitan Opera in New York onder andere de rol van Susanna in The Marriage of Figaro.
Repertoire en opnames
Hoewel Mozart en Richard Strauss centraal stonden in haar loopbaan, omvatte Seefrieds repertoire een opvallend brede waaier: de titelrol in Puccini's Madama Butterfly, Marie in Alban Berg's Wozzeck, Blanche in Poulenc's Dialogues des Carmélites en de titelrol in Janáček's Káťa Kabanová. Hoewel ze van nature een hoge, lyrische sopraan was, nam ze ook zogeheten 'broekrollen' voor haar rekening, zoals de componist in Ariadne auf Naxos en Octavianus in Der Rosenkavalier.
Seefried liet een omvangrijk platen- en live-opnamestel na. Haar discografie omvat tal van oratoria en geestelijke werken van Bach, Mozart en Haydn (waaronder meerdere uitvoeringen van de engel Gabriël in Die Schöpfung), maar ook lied- en concertrepertoire van Brahms, Fauré, Beethoven, Dvořák en Stravinsky. Diverse van haar recitaloptredens tijdens de Salzburger Festspiele werden professioneel vastgelegd en zijn nog steeds bron van studie en bewondering.
Stem en interpretatie
Seefrieds stem werd gekenmerkt door een warme, heldere klank, precieze dictie, een natuurlijke legato en een gevoel voor textuele inkleuring. Critici prezen haar muzikaliteit, frasering en het vermogen om zowel intieme liederen als dramatische operascènes overtuigend te vertolken. Haar Mozart-interpretaties werden geroemd om hun combinatie van technische zekerheid en dramatische finesse; bij Strauss toonde zij zowel lyrische als meer dramatische kanten van haar instrument.
Samenwerkingen en privéleven
Ze werkte regelmatig samen met toonaangevende dirigenten en zangers van haar generatie. Ze zong vaak met Elisabeth Schwarzkopf, die in een interview opmerkte dat Seefried met schijnbare moeiteloosheid bepaalde technische en muzikale zaken uitvoerde waar anderen hun hele leven mee zouden worstelen. In 1948 trad ze in het huwelijk met de Oostenrijkse violist Wolfgang Schneiderhan (let op: oorspronkelijke tekst vermeldde hem zonder linknummer); het huwelijk bleef tot haar dood bestaan.
Onderwijs en nalatenschap
Na haar afscheid van het podium wijdde Seefried zich aan het onderwijs. Ze gaf les aan studenten van de Weense Muziekacademie en het Salzburgse Mozarteum en beïnvloedde daarmee een nieuwe generatie zangers met haar nadruk op muzikaliteit, tekst en natuurlijke zangtechniek. Ze overleed op 69-jarige leeftijd in Wenen in 1988.
Irmgard Seefried wordt herinnerd als een van de meest opmerkelijke lyrische sopranen van de 20e eeuw: een veelzijdige artieste met een duidelijke muzikale persoonlijkheid, wiens opnames en nalatenschap nog altijd door zangers, muzikologen en liefhebbers worden bestudeerd en gewaardeerd.
