Zweden (Zweeds: Sverige) is een Scandinavisch land in het deel van Europa dat Scandinavië wordt genoemd. Het land grenst aan Finland en Noorwegen en is in het zuiden via een vaste verbinding verbonden met Denemarken. Zweden wordt gezien als een ontwikkeld land en staat internationaal bekend om zijn uitgebreide verzorgingsstaat, sterke economie en hoge levensstandaard. Mensen die in Zweden wonen worden Zweden genoemd.

Geografie en natuur

Zweden beslaat een uitgestrekt gebied in Noord-Europa en strekt zich van de zuidelijke landbouwgebieden tot de uitgestrekte bossen en bergen van Lapland in het noorden. Het landschap varieert van vlakke kusten en duizenden meren tot bergachtige gebieden aan de grens met Noorwegen. Het land heeft grote natuurgebieden, uitgestrekte naaldbossen, en veel eilanden, waaronder de beroemde archipel bij Stockholm. In het noorden kun je in de zomer de middernachtzon ervaren en in de winter het noorderlicht zien.

Klimaat

Het klimaat loopt sterk uiteen van zuid naar noord. In het zuiden zijn de winters relatief mild en de zomers aangenaam; in het noorden zijn de winters lang en koud met veel sneeuw. De kustgebieden worden gematigd door de invloed van de Atlantische oceaan, terwijl het binnenland en het noorden grotere temperatuurverschillen kennen.

Bevolking en steden

Zweden telt ongeveer 10 miljoen inwoners. De hoofdstad is Stockholm, tevens de grootste stad met bijna een miljoen inwoners in de stedelijke agglomeratie. Andere belangrijke steden zijn Göteborg en Malmö. Deze en andere grotere steden liggen voornamelijk in de zuidelijke helft van het land, waar het klimaat milder is en de economische activiteit geconcentreerd is.

Cultuur en tradities

De Zweedse cultuur combineert traditie en moderne invloeden. Typische gerechten en dranken zijn onder andere:

  • filmjölk, een traditioneel gefermenteerd melkproduct gemaakt van koemelk;
  • glögg, een gekruide warme wijn die populair is rond Kerstmis (met rode wijn, suiker, sinaasappelschil en kruiden);
  • gele erwtensoep met varkensvlees of varkensworstjes, vaak gegeten tijdens wintermaanden.

Daarnaast zijn fika (koffiepauze met iets lekkers), midzomervieringen met dansen rond de meiboom, en het sterke design- en muzieklandschap kenmerkend voor Zweden.

Politiek en bestuur

Zweden is een constitutionele monarchie. De koning, Carl XVI Gustaf, is staatshoofd maar heeft grotendeels ceremoniële taken en weinig directe politieke macht. Het land is een parlementaire democratie: de regering wordt gevormd op basis van de samenstelling van het parlement en is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur. De regering wordt benoemd door het parlement nadat dit door het volk is gekozen.

De uitvoerende macht wordt geleid door een gekozen premier. Sinds september 2022 werd Ulf Kristersson gekozen en trad aan in oktober 2022 als premier.

Talen en onderwijs

De officiële meerderheidstaal is het Zweeds (in het Zweeds: svenska). Zweden erkent daarnaast vijf officiële minderheidstalen: Fins, Jiddisch, Sami, Meänkieli en Romani. Door het uitgebreide onderwijsstelsel zijn veel Zweden goed tweetalig of meertalig; Engels wordt breed onderwezen en gesproken.

Economie en verzorgingsstaat

Zweden heeft een moderne, exportgerichte economie met sterke industrieën in technologie, transport, telecommunicatie en de maakindustrie. Bekende Zweedse bedrijven en merken hebben wereldwijd faam. De overheid biedt uitgebreide sociale voorzieningen: universele gezondheidszorg, gratis of sterk gesubsidieerd onderwijs (inclusief universiteiten), en ruime ouderschapsverlofregelingen. Dit sociale stelsel en de hoge belastingen worden vaak genoemd als kern van de Zweedse verzorgingsstaat.

Geschiedenis en internationaal

Historisch gezien speelde Zweden een belangrijke rol in de regio en kende perioden van zowel expansie als neutraliteit. In de 19e en 20e eeuw ontwikkelde Zweden zich tot een industrieel en sociaal stabiel land. Tegenwoordig is het land actief in internationale diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en handel.

Lidmaatschap Europese Unie en valuta

Zweden trad op 1 januari 1995 toe tot de Europese Unie. In tegenstelling tot veel andere EU-landen is Zweden geen lid van de eurozone en heeft het de euro niet als munteenheid ingevoerd. In een nationaal referendum stemde de meerderheid tegen het adopteren van de euro; de officiële munteenheid blijft de Zweedse kroon.

Reizen en toerisme

Zweden is populair bij reizigers die natuur, cultuur en steden willen combineren. Highlights zijn de historische binnenstad van Stockholm (Gamla Stan), de archipels, nationale parken, de mogelijkheid om het noorderlicht te zien in het noorden, en traditionele dorpen en kastelen. Openbaar vervoer werkt goed in stedelijke gebieden en langeafstandstreinen en veerboten verbinden het land efficiënt.

Praktische tips voor bezoekers: houd rekening met grote afstanden tussen noord en zuid, pas je kleding aan op de seizoenen (warme kledij in de winter), en maak gebruik van de vele buitenactiviteiten zoals wandelen, kanoën en skiën die Zweden te bieden heeft.