Mstislav Rostropovitsj: biografie van 's werelds grootste cellist
Biografie van Mstislav Rostropovitsj — het leven van 's werelds grootste cellist: virtuoos, pleitbezorger van vrijheid, ballingschap en blijvende muzikale nalatenschap.
Mstislav Leopoldovitsj Rostropovitsj (geboren Bakoe 27 maart 1927; overleden Moskou, 27 april 2007) was een Russisch cellist en dirigent. Veel musici zeggen dat hij de grootste cellist was die ooit heeft geleefd. Hij bespeelde de cello met een verbazingwekkende techniek en muzikaliteit, en vroeg veel componisten om cellomuziek voor hem te schrijven. Hij kwam in de problemen met de politieke leiders van de Sovjet-Unie omdat hij zei dat mensen vrij moesten zijn om hun eigen ideeën en meningen te verkondigen. In 1974 werd hij verbannen uit zijn land en zette hij zijn carrière als cellist en dirigent voort in het westen. Hij zette zich in voor vrede en rechtvaardigheid in de wereld. In november 1989, toen de Berlijnse Muur viel, nam hij zijn cello mee en zat buiten bij de ruïnes van de muur en speelde. Na de ineenstorting van het communisme mocht hij terug naar zijn eigen land. Hij kreeg veel medailles en onderscheidingen.
Vroege leven en opleiding
Mstislav Rostropovitsj groeide op in een muzikaal gezin; zijn ouders waren actief in de muziekwereld en stimuleerden zijn vroege belangstelling. Hij begon al als kind met pianospelen en schakelde later over op de cello, waar hij al snel uitblonk door zijn natuurlijke techniek en expressie. Hij kreeg formele opleiding aan de conservatoria in de Sovjet-Unie, waar hij zowel bouwde aan zijn virtuositeit als aan een brede muzikale kennis.
Carrière en muzikale bijdragen
Rostropovitsj verwierf internationaal faam door zijn combinatie van technische beheersing en diep gevoel voor frasering en klankkleur. Hij was een enthousiaste voorvechter van nieuwe muziek: vele componisten schreven speciaal voor hem en hij gaf talloze premières. Zijn samenwerking met componisten versterkte het cello-repertoire ingrijpend.
- Belangrijke samenwerkingen: zijn langdurige artistieke band met componisten als Dmitri Shostakovich was bepalend — Shostakovich schreef bijvoorbeeld twee celloconcerten voor hem — en hij werkte ook nauw samen met westerse componisten die hem inspireerden tot nieuwe werken.
- Dirigeren en lesgeven: naast zijn activiteiten als solist was Rostropovitsj regelmatig dirigent en muzikaal leider. Hij gaf masterclasses en beïnvloedde generaties cellisten en musici.
Politiek engagement en ballingschap
Rostropovitsj nam openlijk stelling voor mensenrechten en sprak zich uit tegen repressie in de Sovjet-Unie. Hij steunde onder meer schrijvers en collega’s die ontmoedigd of vervolgd werden vanwege hun mening. Daardoor kreeg hij te maken met tegenwerking van de autoriteiten; in 1974 werd hem de terugkeer naar de Sovjet-Unie tijdelijk ontzegd en leefde hij vele jaren in ballingschap. Tijdens die periode bouwde hij zijn internationale carrière uit verder als solist en dirigent.
Leven in het Westen en latere jaren
In het Westen kreeg Rostropovitsj grote erkenning. Hij was onder andere jarenlang muzikaal leider van het National Symphony Orchestra in Washington, D.C., waar hij zowel als dirigent als solist veel optrad. Met zijn vrouw, de beroemde sopraan Galina Vishnevskaya, vormde hij een invloedrijk artistiek paar; zij werden beiden uitgesproken stemmen voor artistieke vrijheid en mensenrechten.
Zijn optreden bij de Berlijnse Muur in november 1989 is een van de symbolische scènes uit zijn leven: met zijn cello op de ruïnes speelde hij een pleidooi voor vrijheid en verbondenheid door muziek.
Terugkeer, nalatenschap en erkenning
Na de ineenstorting van het communistische bewind kon Rostropovitsj terugkeren naar Rusland. Zijn nalatenschap bestaat uit een omvangrijk opname- en concerterfgoed, talloze premières van nieuwe werken en een blijvende invloed op cellospel en orkestcultuur. Hij wordt herinnerd als een musicus die techniek en expressie verenigde met persoonlijke integriteit.
Rostropovitsj ontving tijdens zijn leven vele onderscheidingen uit binnen- en buitenland en bleef tot vlak voor zijn overlijden actief in de muziekwereld. Zijn naam staat synoniem voor vernieuwing van het cellorepertoire en voor de kracht van muziek als instrument van menselijke verbondenheid en vrijheid.
Belangrijke punten in vogelvlucht
- Geboren in Bakoe (27 maart 1927), overleden in Moskou (27 april 2007).
- Wereldberoemd cellist en dirigent, geroemd om zijn techniek en muzikaliteit.
- Commissioneerde en premièrede veel nieuwe werken; nauwe samenwerking met toonaangevende componisten.
- Openlijk pleitbezorger van mensenrechten; in 1974 in ballingschap geplaatst door de Sovjetautoriteiten.
- Speelde bij de val van de Berlijnse Muur (november 1989), symbool voor zijn inzet voor vrijheid.
- Keerde terug naar Rusland na het einde van het communistische bewind en ontving talloze onderscheidingen.
Galina Vishnevskaya met Mstislav Rostropovich
Leven in de Sovjet-Unie
Mstislav Rostropovitsj werd geboren in Bakoe in Azerbajdzjan, dat toen deel uitmaakte van de Sovjet-Unie. Zijn familie was zeer muzikaal. Zijn moeder speelde piano en zijn vader cello. Hij had gestudeerd bij Pablo Casals.
Tijdens de tweede wereldoorlog verhuisde het gezin naar Orenburg. Daar ging hij naar de Kindermuziekschool en begon concerten te geven. In 1943 ging hij naar het Conservatorium van Moskou om cello en compositie te studeren. Zijn compositieleraar was Dmitri Sjostakovitsj. Ze waren levenslang bevriend en Sjostakovitsj schreef veel cellomuziek voor hem.
Rostropovitsj won de beste prijzen aan het conservatorium en was al snel zeer beroemd. Veel Russische componisten schreven muziek voor hem: Reinhold Glière, Aram Khachaturian, Nikolai Myaskovsky, Dimitri Shostakovich en Sergei Prokofiev.
In 1955 trouwde hij met Galina Visjnevskaja, een beroemde sopraan in de Bolsjoi Opera. Rostropovitsj was een briljant pianist en begeleidde zijn vrouw wanneer zij recitals zong.
Toen hij 29 was werd hij professor cello aan het conservatorium van Moskou. Kort daarna speelde hij voor het eerst in Engeland, waar hij het Celloconcert van Dvořák uitvoerde in de Royal Festival Hall. Een maand later speelde hij in de Carnegie Hall in New York. De mensen hadden nog niet van hem gehoord en de zaal was bijna leeg. Maar de volgende keer dat hij daar speelde was de zaal binnen een paar uur uitverkocht.
In 1960 gaf hij de eerste Britse uitvoering van het Celloconcert nr. 1 van Sjostakovitsj. Hij ontmoette Benjamin Britten en zij werden grote vrienden, ondanks het feit dat zij elkaars taal niet spraken. Britten schreef cellomuziek voor hem, waaronder de Cello Symfonie en een Sonate voor Cello en Piano. Hij trad veel op in het Aldeburgh Festival waar Britten woonde.
Hij begon met dirigeren in 1968. Hij dirigeerde Tsjaikovski's opera Eugene Onegin met zijn vrouw in de hoofdrol Tatjana. Sommigen vonden zijn dirigentschap te vol van emotie.
Exile
In 1970 kreeg hij problemen met de Sovjet-politici omdat hij een brief schreef aan de kranten waarin hij zei dat de schrijver Aleksandr Solzjenitsyn oneerlijk werd behandeld. Solzjenitsyn had geschreven over de onrechtvaardigheden in de Sovjet-Unie en over het leven in de werkkampen. Solzjenitsyn mocht niet meer schrijven. Rostropovitsj liet Solzjenitsyn in zijn huis wonen. De Sovjet-politici waren boos, dus verlieten Rostropovitsj en zijn vrouw de Sovjet-Unie en woonden in Londen, Parijs en New York. De Sovjet politici zeiden dat ze niet langer Sovjet burgers waren. In Zwitserland mochten ze Zwitserse paspoorten hebben.
Rostropovich werd dirigent van het Nationaal Symfonie Orkest van Washington, DC. Hij dirigeerde vaak het London Philharmonic Orchestra en vele andere beroemde orkesten. Hij was een groot leraar die veel jonge cellostudenten inspireerde. Hij heeft een zeer groot aantal opnames gemaakt.
Terug naar Rusland
Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie mochten ze van Gorbachov terugkeren naar Rusland. Ze hadden huizen in Moskou en Sint Petersburg waar ze een stichting begonnen voor zieke kinderen. Rostropovitsj werd ziek door kanker en overleed in Moskou op 27 april 2007.
Vragen en antwoorden
V: Wie was Mstislav Leopoldovitsj Rostropovitsj?
A: Mstislav Leopoldovitsj Rostropovitsj was een Russische cellist en dirigent.
V: Waar is hij beroemd om?
A: Hij is beroemd omdat hij door velen beschouwd wordt als de grootste cellist aller tijden en om zijn verbazingwekkende techniek en muzikaliteit.
V: Hoe kwam hij in de problemen met politieke leiders in de Sovjet-Unie?
A: Hij kreeg problemen met politieke leiders in de Sovjet-Unie omdat hij zei dat mensen vrij moesten zijn om hun eigen ideeën en meningen te uiten.
V: Wat gebeurde er met hem nadat hij in 1974 uit zijn land verbannen werd?
A: Nadat hij in 1974 uit zijn land verbannen was, zette hij zijn carrière als cellist en dirigent in het westen voort en werkte hij hard voor vrede en gerechtigheid in de wereld.
V: Wat deed hij toen de Berlijnse Muur viel?
A: Toen de Berlijnse Muur viel, nam hij zijn cello mee en ging buiten bij de ruïnes van de muur zitten spelen.
V: Is hij ooit naar zijn eigen land teruggekeerd?
A: Ja, hij mocht terug naar zijn eigen land na de ineenstorting van het communisme.
V: Kreeg Mstislav Leopoldovitsj Rostropovitsj enige erkenning voor zijn werk?
A: Ja, hij ontving veel medailles en onderscheidingen voor zijn werk.
Zoek in de encyclopedie