Casals' vader was de organist van de plaatselijke kerk. Hij gaf Casals zijn eerste muzieklessen en leerde hem piano, viool en orgel. Toen Casals elf jaar oud was, hoorde hij een groep reizende muzikanten muziek maken. Een van de instrumenten was de cello. Hij had er nog nooit een gehoord en hij besloot dat hij dat wilde spelen. Zijn moeder nam hem mee naar Barcelona, waar hij naar een muziekschool ging: de Escola Municipal de Música. Daar studeerde hij cello, muziektheorie en piano.
Op een dag, toen hij 13 was, keek hij naar wat oude muziek in een tweedehands muziekwinkel. Hij vond een aantal zeer oude muziek voor solo cello. Het waren de Cello Suites van Bach. De mensen in die tijd dachten dat ze slechts een verzameling van studies waren om cellisten te helpen met hun techniek, maar Casals, hoewel nog maar een jongen, besefte dat het geweldige muziek was. Hij bracht de volgende 12 jaar door met het oefenen ervan, totdat hij zich klaar voelde om ze uit te voeren. Casals' ontdekking van deze prachtige Cello Suites was de belangrijkste ontdekking van Bach sinds 1829, toen Mendelssohn de Matthäus Passion vond en uitvoerde die de wereld was vergeten.
Casals toonde een enorm talent voor de cello. Op 23 februari 1891, toen hij 14 jaar oud was, gaf hij een solorecital in Barcelona. Twee jaar later studeerde hij cum laude af aan de Escola.
In 1893 hoorde de Spaanse componist Isaac Albéniz hem spelen in een trio in een café. Hij gaf hem een brief waarmee hij aan de koningin kon worden voorgesteld. Zij gaf hem geld om aan het conservatorium van Madrid te kunnen studeren. Vervolgens liet ze hem naar Brussel gaan om te studeren aan het Conservatorium, dat toen het beste in Europa was voor strijkinstrumenten. De celloleraar noemde een lange lijst van cellostukken en vroeg hem welke hij speelde. Toen Casals hem vertelde dat hij ze allemaal kon spelen, maakte de leraar hem belachelijk. Toen Casals begon te spelen, was iedereen verbaasd over zijn talent. De leraar wilde dat hij een van zijn leerlingen was, maar Casals was beledigd en dus ging hij de volgende dag naar Parijs. De koningin van Spanje was boos op Casals toen ze hoorde wat er was gebeurd en stopte met het sturen van geld.
In Parijs had hij heel weinig geld. Hij verdiende de kost met het spelen van een tweede cello in het theaterorkest van de Folies Marigny. Zijn moeder probeerde wat geld te verdienen door te naaien. In 1896 keerde hij terug naar Catalonië waar hij les gaf aan een muziekschool en hoofdcellist speelde in het orkest van het Operahuis van Barcelona, het Liceu. In 1897 verscheen hij als solist bij het Symfonieorkest van Madrid en werd hij onderscheiden met de Orde van Karel III van de Koningin.
Internationale bekendheid
In 1899 speelde Casals het Saint-Saëns Cello Concerto in Crystal Palace in Londen, en later voor koningin Victoria in haar zomerhuis in Cowes, Isle of Wight. Hij werd erg beroemd. In Parijs maakte hij grote indruk op iedereen, vooral op de dirigent Charles Lamoureux die een beroemd orkest had opgericht. Casals ging naar Nederland, de Verenigde Staten waar hij 80 concerten gaf en Zuid-Amerika. Hij speelde vaak met de pianist Harold Bauer.
Op 15 januari 1904 werd Casals uitgenodigd om in het Witte Huis te spelen voor president Theodore Roosevelt. Hij speelde in de CarnegieHall in New York, waar hij de Don Quichot van Richard Strauss speelde met de dirigent van de componist. Tussen 1906 en 1912 had hij een relatie met de Portugese celliste Guilhermina Suggia, hoewel ze nooit getrouwd waren. In 1914 trouwde Casals met de Amerikaanse zangeres Susan Metcalfe. Ze werden in 1928 gescheiden, maar scheidden pas in 1957.
Casals vormde een trio met de pianist Alfred Cortot en de violist Jacques Thibaud. Zij gaven vele concerten en maakten enkele van de eerste opnames van pianotrio muziek. Ze speelden 30 jaar lang samen.
In 1905 maakte hij een tournee door Rusland. Het was een ongelukkige tijd, want de Russische Revolutie vond plaats. Tijdens het concert dat hij in Moskou speelde was het geweervuur buiten de zaal te horen.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog woonde Casals in New York. In 1919 ging hij terug naar Barcelona. Hij wilde de muziek in zijn eigen land verbeteren. Er waren maar weinig mensen die goed konden spelen, dus richtte hij zijn eigen orkest op: het Orquesta Pau Casals. Dit jaarlijkse muziekfestival ging door tot het begin van de Spaanse Burgeroorlog in 1936.
Casals steunde de Spaanse Republikeinse regering. Toen die verslagen werd, zei hij dat hij pas terug zou komen als Spanje weer een democratisch land was. Hij verliet toen zijn land en ging in ballingschap. Hij ging in het Franse dorp Prades wonen, dat vlakbij de grens met Spanje lag. Hij vervolgde zijn carrière als cellist. Na de Tweede Wereldoorlog, in juni 1946, ging hij naar Engeland en speelde daar de celloconcerten van Schumann en Elgar in de Royal Albert Hall onder leiding van Sir Adrian Boult. Buiten de zaal moest de politie hem helpen om bij zijn auto te komen omdat er zoveel mensen om hem heen stonden.
Casals speelde in veel landen, maar weigerde te spelen in een land dat bevriend was met de regering van Franco in Spanje. In 1945 gaf hij een uitzending op de BBC en sprak hij met zijn volk in Catalonië. Hij eindigde met het spelen van een Catalaans volksliedje genaamd El Cant dels Ocells (Het Lied van de Vogels). Hij speelde het aan het einde van al zijn concerten. Toen Groot-Brittannië de regering van Franco herkende, besloot Casals dat hij niet langer in Engeland kon spelen. Hij maakte één grote uitzondering op zijn besluit om geen Franco-vriendelijke landen te bezoeken: in 1961 nam hij deel aan een kamermuziekconcert in het Witte Huis op 13 november, waar hij speelde voor president John F Kennedy, die hij bewonderde.
Later
Prades Festivals
In 1950 vervolgde hij zijn carrière als dirigent en cellist op het Prades Festival in Conflent. Hij stemde ermee in om te spelen op voorwaarde dat het geld dat op het festival werd verdiend, aan een vluchtelingenziekenhuis in de buurt zou worden gegeven. Franco zei dat het de Spanjaarden verboden was om naar het festival te gaan, maar dat velen de grens te voet wisten over te steken. Veel wereldberoemde muzikanten speelden in Prades: Josef Szigeti, Isaac Stern, Rudolf Serkin en Eugene Istomin en anderen.
Hij bleef de Prades Festivals leiden tot 1966.
Puerto Rico
Toen hij 80 jaar oud was trouwde Casals met een van zijn jonge studenten, een meisje genaamd Marta. Ze hadden elkaar ontmoet in Prades. Marta kwam uit Puerto Rico waar Casals' moeder vandaan kwam. Ze gingen in Puerto Rico wonen in een huis genaamd "El Pesebre". In 1957 werd daar een muziekfestival gestart in de stad San Juan. Hij bleef het festival in Prades elk jaar bezoeken tot 1966. Hij gaf ook masterclasses op Amerikaanse scholen en universiteiten en in andere landen. Sommige daarvan werden op de televisie uitgezonden.
