Roger David Kornberg (geboren (1947-04-24)24 april 1947) is een Amerikaans biochemicus en Nobelprijswinnaar. Kornberg kreeg de Nobelprijs voor scheikunde in 2006 voor zijn baanbrekende studie van de transcriptie van eukaryoten (het kopiëren van informatie van DNA naar RNA). Zijn onderzoek bracht de moleculaire details aan het licht van hoe het cellulaire apparaat voor transcriptie is opgebouwd en hoe het functioneert, waardoor veel onduidelijkheden over genexpressie en regulatie konden worden opgehelderd.

Carrière en onderzoek

Kornberg is hoogleraar Structurele Biologie aan de Stanford University School of Medicine, waar hij een onderzoeksgroep leidt die zich richt op de structuur en het mechanisme van het transcriptieproces. Zijn benadering combineert biochemische reconstructies van het transcriptiesysteem met hoogoplossende structurele technieken, zoals röntgendiffractie en elektromicroscopie, om 3D-structuren van grote eiwit-DNA-complexen te bepalen.

Belangrijkste bijdragen

  • Hij ontwikkelde methoden om het eukaryote transcriptiesysteem in-vitro te reconstrueren uit gezuiverde componenten, waardoor de rol van afzonderlijke eiwitten en complexen direct kon worden bestudeerd.
  • Kornberg was verantwoordelijk voor het oplossen van de driedimensionale structuur van RNA-polymerase II en verwante transcriptiecomplexen. Deze structuren tonen hoe het enzym DNA leest, RNA synthetiseert en samenwerkt met algemene transcriptiefactoren.
  • Hij identificeerde en karakteriseerde belangrijke regelgevende complexen die nodig zijn voor de activiteit van RNA-polymerase II en toonde hoe de chromatineomgeving (pakking van DNA in de celkern) invloed heeft op transcriptie.

Betekenis en impact

De inzichten van Kornberg zijn fundamenteel voor het begrip van genregulatie bij eukaryoten. Ze hebben directe implicaties voor onderzoek naar erfelijke ziekten, kanker en andere aandoeningen waarbij genexpressie ontregeld is, en vormen een basis voor de ontwikkeling van gerichte geneesmiddelen die het transcriptieproces moduleren.

Achtergrond en familie

Zijn vader, Arthur Kornberg, was ook professor aan de Stanford University en kreeg in 1959 de Nobelprijs voor fysiologie of geneeskunde. Daarmee vormen zij een zeldzaam voorbeeld van een vader en zoon die beiden met een Nobelprijs zijn onderscheiden.