"Archeologisch onderzoek wijst uit dat tussen 1500 en 1000 v. Chr. op het Scandinavisch schiereiland een Sami-cultuur ontstond.
"[R]ecorded reference to the Sami", was made as early as 98 A.D. - by Tacitus .
Eén verslag (of beschrijving) uit 896 werd aan Alfred de Grote verteld door Ohthere van Hålogaland (en) - een Noorse hoofdman, die enige connectie had met het hof van de Engelse koning.
Oude] Noorse literatuur, zoals de IJslandse saga's vertellen over de Sami; "Olav Tryggvason's Saga zegt "dat de koning een grote man doodde die "trol-wijs" was en "er volgde hem een groot aantal Finnen wanneer hij hen nodig had". ("Finnen" is een naam die soms "Sami volk" betekende).
Om de Sami zover te krijgen dat ze hun religie veranderen in het Christendom: In de 18e eeuw leidde Thomas von Westen, een piëtist, zendingswerk (onder de Sami), dat een gezamenlijke (of speciale) inspanning is genoemd. "Ongeveer een eeuw later werkte Niels Vibe Stockfleth onder de Sami en vertaalde [het Nieuwe Testament van de Bijbel] in" [een van de Sami-talen].
In Dovrefjell, toen Harald Hardrada koning was, was er winst door het houden van rendierkudden, en de handel was op zijn hoogtepunt.
Wat de Sami (in Noorwegen) betreft die rendierkudden hadden; wanneer deze Sami hun kudden verplaatsten (elk jaar), dan was er interactie met mensen die permanent aan de kust woonden; de interactie omvatte ook verdde: een vriendschap van gemak; bijvoorbeeld, Sami hadden melk en vis nodig na enkele weken op een hoogvlakte (of hoogland) te zijn geweest; Sami hadden misschien reparatie van uitrusting nodig; er werd handel gedreven: Mensen van de kust ruilden vis voor vlees van rendieren.
Mensen die permanent aan de kust in Noord-Noorwegen woonden, waren [grotendeels] Sami; deze Sami hadden permanente huisvesting, en het werd gemakkelijker voor deze Sami om zich niet langer als Sami te gedragen; in sommige gebieden mocht men geen land bezitten als men Sami was; sommige Sami veranderden van naam, in namen die meer Noors klonken (en familienamen zoals Sæter, Strømeng, en Kalvemo werden nieuwe familienamen).
Sami taal [grotendeels] verdwenen onder de Kust-Sami. Sami die aan rendierhouderij deden, en Kust-Sami verloren langzaam het nauwe contact [tussen de twee groepen].
Beleid om de Sami te "vernederlandsen"
"Er waren georganiseerde pogingen om de Samische taal en cultuur uit te roeien [of te laten verdwijnen][,] als een stap in de assimilatie van de Sami in de Noorse samenleving". Beleid om de Sami te "Noors te maken" - was van kracht vanaf het einde van de jaren 1840, tot in de jaren 1980.
"Van het einde van de jaren 1840 tot de jaren 1950 probeerden missionarissen, landbouwdeskundigen en onderwijzers de Sami te vernederlandsen; de eerste formele wet van het parlement met betrekking tot de vernederlandsing van de Sami werd gemaakt in 1848: "De regering wordt verzocht te onderzoeken ... [uit te zoeken of, en in hoeverre] er gelegenheid moet zijn om de Noorse Lappen, vooral diegenen die in kustgebieden wonen, onderricht in de Noorse taal te geven ter verlichting van deze mensen, en dat het resultaat van hun bevindingen wordt gerapporteerd aan het volgende Parlement"".
De [Noorse] autoriteiten [of regering] stelden "in 1880 een taalrichtlijn (of regel) op, die" "in 1898 werd aangescherpt. Daarin stond "dat de leraren in de districten waar het Lappisj ... en het Fins (kvænsk) zijn toegestaan om het onderwijs in de openbare scholen te vergemakkelijken, hun uiterste best moeten doen om de kennis van de Noorse taal te verspreiden en het gebruik ervan te bevorderen in de kringen waarin zij werkzaam zijn". Bovendien had de "regering een belangrijke doelstelling voor de school[en]: Geen enkel Samisch woord mocht worden gehoord op het schoolterrein" [of in de schoolgebouwen].
"De autoriteiten" gebruikten ook "economische maatregelen om het werk van de Norwegianisering uit te voeren, waaronder de Landwet. Een verordening [of deel van de wet] uit 1902" zegt dat "Verkoop [van land] alleen mag geschieden aan Noorse burgers ... die de Noorse taal kunnen spreken, lezen en schrijven en deze in het dagelijks leven gebruiken".
In een verslag van de "Parlementaire Schoolcommissie, benoemd in 1922" werd, zonder [ bewijs] te kunnen leveren, gezegd "dat de Sami minder onderwijsbaar [of in staat om te leren] zijn dan anderen"; in het verslag werd ook gezegd dat de Sami-bevolking minder begaafd is en dat de "Sami-cultuur zich niet leent voor ontwikkeling".
Vanaf ongeveer 1850 was er een regeringsbeleid van Fornorskning [poogde de Sami-cultuur te verwijderen]. In een artikel in Klassekampen stond dat het beleid zeer ruw was [tegen Sami personen]. Tot in de jaren 1980 duurde het beleid van Fornorskning op sommige plaatsen voort.
Oprichting van verenigingen
[Mogelijk de eerste] Sami-vereniging (in Noorwegen) werd opgericht tijdens het Nieuwjaarsweekend in 1911: Buolbmag Same Særvve, in de gemeente Polmak.
