Familiale achtergrond en jeugd
Zijn familie
Charles Spurgeon werd op 19 juni 1834 geboren in Kelvedon, in het Engelse graafschap Essex. Hij was het oudste kind van Eliza Jarvis en John Spurgeon. Zijn moeder Eliza werd geboren in het nabijgelegen Belchamp Otten op 3 mei 1815. Zij was ongeveer 19 jaar oud toen Spurgeon werd geboren. Zijn vader John Spurgeon, geboren in Clare, Suffolk op 15 juli 1810, was ongeveer 24 jaar oud. Er waren 17 kinderen in het gezin van Spurgeon, maar negen van hen stierven toen ze nog baby waren.
Belangen
Toen hij zes was, las Spurgeon The Pilgrim's Progress. Hij las dat boek meer dan 100 keer in zijn leven. Spurgeon was ook erg goed in wiskunde. Als jonge jongen las hij de Schrift tijdens de gezinsverering. Hij leerde als kind veel hymnen uit zijn hoofd, en gebruikte er veel van in zijn latere preken.
Spiritualiteit
Als vroege tiener was hij zeer intelligent, maar ook angstig en twijfelend. Door de invloed van zijn vader en grootvader werd Spurgeon behoed voor de meeste normale zonden. Als kind dacht hij dat hij een goed mens was. Maar later zei hij: "Dag en nacht was Gods hand zwaar op mij." Hij las de hele Bijbel, maar hij dacht dat die hem bedreigde, in plaats van hem goede dingen te beloven. Naarmate hij ouder werd, wogen deze dingen op zijn geweten.
Op 6 januari 1850, toen hij 15 was, moest hij tijdens een sneeuwstorm schuilen in een Primitive Methodist kapel in Colchester. Terwijl hij daar was, zei een arbeider tegen hem: "Jongeman, je ziet er erg ellendig uit." Spurgeon wist dit, en hij geloofde nu dat alleen God hem kon genezen. De werker, die zijn nood zag, antwoordde: "Jongeman, kijk naar Jezus Christus! Kijk! Kijk! Kijk! Je hoeft niets anders te doen dan te kijken en te leven."
Binnen enkele ogenblikken was hij bekeerd tot het christendom, of zoals hij zei: "God opende zijn hart voor de heilsboodschap." Later zei hij: "Ik dacht dat ik de hele weg naar huis kon dansen". Op 3 mei 1850 werd hij gedoopt in de rivier de Lark, in Isleham. Later dat jaar verhuisde zijn familie naar Cambridge.
Vroege volwassenheid
Begin
Zijn eerste preek hield hij in de winter van 1850-51. In die tijd werd hij voorganger van de Waterbeach Baptist Chapel in Cambridgeshire. Zijn prediking werd zeer goed bevonden. In 1853 schreef hij zijn eerste geschreven werk: een Evangelietraject.
New Park Street Kapel
In april 1854, 19 jaar oud en nadat hij drie maanden had gepreekt, werd Spurgeon voorganger van de New Park Street Chapel in Londen. In die tijd was dat de grootste baptistengemeente van de stad. Binnen enkele maanden nadat Spurgeon daar predikant was, werd hij zeer beroemd. Nog voordat hij 20 was, had Spurgeon meer dan 600 keer gepreekt. Zijn preken werden elke week gepubliceerd, en veel mensen lazen ze. Toen hij in de New Park Street Chapel was, raakte Spurgeon bevriend met James Hudson Taylor. Taylor was de man die de China Inland Mission startte.
De manier waarop Spurgeon preekte was niet nieuw, maar wel gemakkelijk te begrijpen. Als hij in zijn boodschappen de Bijbel las en onderwees, dachten veel mensen na over wat Jezus had gezegd. Omdat de kerkgemeente te groot werd voor hun gebouw, moesten zij verhuizen naar Exeter Hall, daarna naar Surrey Music Hall, en later naar de Metropolitan Tabernacle. Op 22-jarige leeftijd was hij een zeer populaire prediker. Hij preekte voor meer dan 10.000 mensen tegelijk. Nog voordat de microfoon was uitgevonden, sprak hij voor een publiek van bijna 24.000 mensen in het Crystal Palace.
Op 8 januari 1856 trouwde Spurgeon met Susannah Spurgeon. Op 33-jarige leeftijd moest zij thuisblijven vanwege haar handicaps. Ze kregen een tweelingzoon, Charles en Thomas, geboren op 20 september 1856.
Tragedie
Terwijl hij op 19 oktober 1856 preekte, vond er een tragedie plaats. Een groep mannen schreeuwde "Brand!". Hierdoor raakten veel mensen in paniek en renden naar de uitgangen. Later bleek dat zeven mensen stierven nadat ze waren doodgetrapt. Spurgeon was emotioneel gekwetst door de acties van deze mannen, en het had een grote invloed op zijn leven. Hij had jarenlang een depressie. Hij zei later dat hij huilde zonder reden, maar toch ging zijn bediening door.
Middenleven
Op 18 maart 1861 verhuisde de kerk naar hun nieuw gebouwde Metropolitan Tabernacle, in Elephant-and-Castle in Londen. Het gebouw bood plaats aan vijf- tot zesduizend mensen, en was als een moderne "megakerk". Spurgeon las veel boeken, wel zes per week.
Spurgeon zong graag hymnen en schreef er verschillende. Hij gaf een boek uit met bekende hymnen voor gebruik in zijn kerk. Er was geen pijporgel of andere instrumenten in zijn kerk; de hymnen werden altijd onbegeleid gezongen. Spurgeon riep nooit mensen naar voren na zijn preken, wat een gewoonte is van veel evangelische predikers, die graag praten met de mensen die door de prediking in hun geloof zijn geraakt. Spurgeon zou zeggen dat iedereen hem op maandag kon ontmoeten om over Christus te praten. De volgende dag stond er altijd iemand voor zijn deur. Hij preekte daar tot zijn dood 31 jaar later.
Toen de missionaris David Livingstone in 1873 stierf, werd tussen zijn bezittingen een exemplaar gevonden van Spurgeons preek "Accidents, Not Punishments". Bovenaan de eerste pagina stond een opmerking: "Heel goed, D.L.". Livingstone had de preek bij zich toen hij naar Afrika reisde, maar het werd teruggegeven aan Spurgeon. Spurgeon had de boodschap gegeven op zondag 8 september 1861 in de Metropolitan Tabernacle in Newington, Londen. Hij had het gepreekt naar aanleiding van twee rampen die dicht bij zijn huis gebeurden. Op zondag 25 augustus 1861 vond er een tragisch ongeluk plaats tussen twee treinen in de Clayton Tunnel tussen Londen en Brighton. Bij dit ongeluk kwamen 23 mensen om het leven en raakten honderden mensen gewond. Ongeveer twee weken later, op maandag 2 september, vond een ander treinongeluk plaats in Noord-Londen waarbij nog eens 15 mensen omkwamen.
Laatste jaren en overlijden
Spurgeon hield zijn laatste preek in de Metropolitan Tabernacle op 7 juni 1891. Tijdens zijn pastoraat werden 14.692 mensen gedoopt en lid van de Tabernacle. Spurgeons vrouw was vaak te ziek om hun huis te verlaten om hem te horen preken.
Tegen het einde van zijn leven had hij een slechte gezondheid met reuma, jicht en de ziekte van Bright. Hij stierf in Menton, in Frankrijk, op 31 januari 1892. Spurgeons vrouw en zonen leefden langer dan hij. Zijn lichaam ligt begraven in een graf op West Norwood Cemetery, in Londen.