De Harlem Renaissance is de naam voor een beweging in de Afro-Amerikaanse cultuur in de jaren 1920 en 1930, die een grote invloed heeft gehad op de Afro-Amerikaanse literatuur, filosofie en muziek. De Harlem Renaissance wordt ook wel de "Zwarte Literaire Renaissance", "De Nieuwe Negerbeweging" en "De bloei van de negerliteratuur" genoemd.
De beweging begon in Harlem, New York na de Eerste Wereldoorlog. In 1925 werd een boek gepubliceerd genaamd "The New Negro", uitgegeven door Alain Locke. Dit boek was een verzameling van geschriften van Afro-Amerikanen die ingingen op de levenservaringen van hun volk sinds de Burgeroorlog. Vanaf 1925 ontstond er een beweging die de "New Negro Movement" heette, genoemd naar het boek.
De beweging begon het denken van veel Afro-Amerikaanse schrijvers en kunstenaars van allerlei slag te beïnvloeden. Zij daagden het denken van veel blanke Amerikanen ten opzichte van zwarte Amerikanen uit. Ze weigerden te worden behandeld alsof ze niet gelijk waren. Ze weigerden om alleen maar het soort schrijven, kunst en muziek te kopiëren dat blanke Amerikanen deden. Zij wilden vieren dat hun Afrikaanse cultuur de verschrikkelijke jaren van slavernij had overleefd en "herboren" werd. (Het woord "Renaissance" betekent "wedergeboorte" en wordt meestal gebruikt voor een periode van 1400 tot 1600 in Europa).
