De kwantummechanica verklaart hoe het universum werkt op een schaal die kleiner is dan atomen. Het wordt ook wel kwantumfysica of kwantumtheorie genoemd. Mechanica is het deel van de natuurkunde dat verklaart hoe dingen bewegen, en kwantum is het Latijnse woord voor "hoeveel". Een kwantum van energie is de kleinst mogelijke hoeveelheid (of de minst extra hoeveelheid), en de kwantummechanica beschrijft hoe die energie beweegt of op elkaar inwerkt.

Atomen werden lang beschouwd als de kleinste stukjes materie, maar de moderne wetenschap heeft aangetoond dat er nog kleinere subatomaire deeltjes bestaan, zoals protonen, neutronen en elektronen. De kwantummechanica beschrijft hoe de deeltjes waaruit atomen bestaan, werken.

De kwantummechanica vertelt ons ook hoe elektromagnetische golven (zoals licht) werken. Golf-deeltjes dualiteit betekent dat deeltjes zich gedragen als golven en golven zich gedragen als deeltjes. (Het zijn geen twee soorten dingen, ze lijken op beide: dit is hun dualiteit). Veel van de moderne natuur- en scheikunde kan worden beschreven en begrepen met behulp van de wiskundige regels van de kwantummechanica.

De wiskunde die wordt gebruikt om subatomaire deeltjes en elektromagnetische golven te bestuderen, is zeer complex omdat zij zich op zeer vreemde manieren gedragen.