Londen 2012: Olympische Zomerspelen — Spelen van de XXX Olympiade

Londen 2012: verslag van de Olympische Zomerspelen (27 juli–12 aug.), Londen als eerste stad driemaal gastheer, hoogtepunten, medaillewinnaars en iconische momenten.

De Olympische Zomerspelen 2012, officieel bekend als de Spelen van de XXX Olympiade, werden van 27 juli tot 12 augustus 2012 gehouden in Londen, Verenigd Koninkrijk, gevolgd door de Paralympische Spelen 2012 van 29 augustus tot 9 september.

Londen werd de eerste stad die drie keer de moderne Olympische Spelen organiseerde; Londen was ook gastheer van de Olympische Zomerspelen van 1908 en de Olympische Zomerspelen van 1948.

De Spelen van 2012 stonden bekend om hun combinatie van sportieve prestaties, grootschalige culturele programmering en blijvende stedelijke herontwikkeling. Er namen atleten uit vrijwel alle landen van de wereld deel aan een programma met 26 sporten en 302 evenementen. De organisatie concentreerde veel evenementen in en rond het nieuwe Olympisch Park in Stratford (oost-Londen), terwijl andere specialistische disciplines werden gehouden op bestaande of tijdelijk aangepaste locaties verspreid door het land.

Aanbesteding en organisatie

De toewijzing van de Spelen aan Londen volgde op een inzending waarin werd benadrukt dat de stad ervaring had met grote evenementen en over bestaande infrastructuur beschikte die kon worden uitgebreid. De organisatie werd gedragen door LOCOG (London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games), in samenwerking met nationale en lokale overheden, sportbonden en sponsors. De voorbereiding leverde debat op over kosten, veiligheid en de langetermijneffecten voor de wijkontwikkeling, maar leidde ook tot aanzienlijke investeringen in transport en stedelijke vernieuwing.

Locaties en infrastructuur

• Olympisch Park (Stratford): Het centrum van de Spelen met het Olympisch Stadion (nu London Stadium), het Aquatics Centre (ontwerp Zaha Hadid), het Velodrome en de Copper Box Arena.
• Eton Dorney: Roeien en skiffen.
• Greenwich Park: Dressuur, springen en eventing (paardensport).
• Weymouth and Portland: Zeilen.
• Hadleigh Farm: Mountainbiken.
• Hyde Park en The Mall: Triatlon en wielerwedstrijden op de weg liepen deels door centrale delen van Londen.
• Horse Guards Parade: Beachvolleybal; North Greenwich Arena (The O2): sommige indoor sporten.

Sport en innovatie

Het programma omvatte de traditionele Olympische kernsporten. Een van de opvallende veranderingen bij de Spelen van 2012 was de invoering van vrouwenboksen op Olympisch niveau, waarmee een belangrijke stap naar gendergelijkheid werd gezet binnen het topsportaanbod. Technologische vernieuwingen en verbeterde faciliteiten droegen bij aan snelle tijden en topsportprestaties, met name in zwemmen en atletiek.

Hoogtepunten en resultaten

Enkele sportieve hoogtepunten die grote media-aandacht kregen:

• Usain Bolt (Jamaica) verdedigde met succes zijn olympische titels op de 100 m en 200 m en maakte zijn status als één van de grootste sprinters aantrekkelijk zichtbaar.
• Mo Farah (Verenigd Koninkrijk) won zowel de 5.000 m als de 10.000 m en werd één van de grote nationale helden van de gastlandselectie.
• Michael Phelps (Verenigde Staten) verstevigde zijn positie als de meest gedecoreerde olympiër uit de geschiedenis door opnieuw meerdere medailles te winnen, waarmee zijn carrièretotaal recordwaarden bereikte.
• Andy Murray bezorgde Groot-Brittannië olympisch goud in het herenenkelspel tennis, een emotioneel beladen overwinning voor het thuispubliek.
• Jessica Ennis-Hill won goud in de meerkamp (heptathlon) en werd symbool voor de Britse successen in atletiek.

Op de medaillespiegel eindigden de Verenigde Staten bovenaan met de meeste gouden medailles, gevolgd door China; gastland Groot-Brittannië boekte een zeer succesvolle editie met een sterke stijging in het aantal behaalde medailles ten opzichte van voorgaande Spelen.

Ceremonies en cultuur

De openingsceremonie, geregisseerd door filmregisseur Danny Boyle en vaak omschreven als creatief en patriottisch zonder overmatige pompeusheid, combineerde Britse popcultuur, kunst en geschiedenis. De ceremonie kreeg wereldwijde lof vanwege originaliteit en humor (onder meer een populaire korte scène met Queen Elizabeth II en acteur Daniel Craig in een James Bond-stijl sketch). De sluitingsceremonie vierde de atleten, de internationale vriendschap en de overdracht naar de volgende gaststad.

Veiligheid, financiën en kritiek

De Spelen leidden tot intensieve veiligheidsmaatregelen met betrokkenheid van politie en militairen. Financiële ramingen en de uiteindelijke kosten van het evenement werden onderwerp van politiek en maatschappelijk debat, met discussies over de hoogte van overheidsbijdragen, de rol van sponsors en de langetermijnwaarde voor lokale gemeenschappen.

Erfenis en naslag

Een belangrijke nalatenschap van Londen 2012 is de herontwikkeling van het Olympisch Park tot het Queen Elizabeth Olympic Park, met nieuwe woningen (the East Village), parken, sportvoorzieningen en verbeterde vervoersverbindingen. Veel faciliteiten werden zo ontworpen dat ze na de Spelen bruikbaar bleven voor topsport en lokale gemeenschappen. Daarnaast inspireerden de Spelen een nieuwe generatie atleten en publieksparticipatie in tal van sporten in het Verenigd Koninkrijk.

De Paralympische Spelen (29 augustus–9 september 2012) volgden in dezelfde stad met veel positieve aandacht voor topsporters met een beperking en een groeiende maatschappelijke waardering voor para-sport.

Zoek op letter